ç bir
şey ala bilməz, necəki əzl
barəsində soruşulduqda
peyğəmbər – salləllahu aleyhi va
səlləm – dedi: “Sizə əzl
etməməyiniz vacib deyildir, elə
bir nəfs yoxdur ki, Allah onu
yaratmamış
olsun!”[19]Əshabımız açıq
şəkildə bildiriblər ki, uşaq qan
laxtası olduqdan sonra qadına
uşağı abort etmək caiz deyildir,
çünki laxtalanmış qan nütfədən
fərqli olaraq formalaşmağa
başlamış bir uşaqdır, belə ki,
nütfə hələ formalaşmağa
başlamamış sayılır, hətta nütfə
bəzən uşaq olaraq formalaşmaya
da bilər.”[20]
İbn Rəcəb – rahiməhullah –
alimlərimizin görüşünü izah
edərək nütfə ilə laxtalanmış qan
arasındakı fərqi izah etmişdir.
Onun bu sözlərini Alləmə Şeyx
Mustafa əs-Suyuti ər-Ruheybəni –
rahiməhullah – əl-Kərmi’nin
“Ğayətul-Muntəhə” kitabındakı
sözlərini şərh edərkən gətirir və
deyir: “[Kişiyə] kafur kimi
[cimanın qarşısını alan[21] bir
dərmanı içmək olar], çünki bu,
ona aid olan bir haqdır və [qadına
nütfəni salmaq üçün] mübah
olan [bir dərmanı içmək olar],
çünki (nütfə) hələ formalaşmağa
başlamayıb, bəzən də heç
formalaşmır. [Qan laxtasını]
düşürmək üçün bir dərman
içmək isə [olmaz], çünki
formalaşmağa başlamışdır.”[22]
Xülasə olaraq demək olar ki,
məzhəbimizin məsələ
haqqındakı bu görüşünü əl-
Həccavi “əl-İqna” kitabında və əl-
Fətuhi “Muntəhə əl-İradət”
kitabında zikr etmişdir. Buna
görə də Alləmə Muhamməd bin
Bədrud-Din bin Bəlban əd-
Diməşqi – rahiməhullah – hənbəli
fiqhi üçün yazdığı qısa mətnində
deyir: “Qırx gündən öncə mübah
olan bir dərmanla nütfəni
düşürmək olar.”[23]
Diqqətə layiq olan tərəf əl-
Ğazali’nin qarşıya qoyduğu
dəlillərdir. Ona görə əgər əzl
özlüyündə “xiləful-əulə”
hökmündə sayılırsa, o zaman ruh
üfürülmədən öncə uşağı abort
etdirmək ən yaxşı halda məkruh
olacaqdır. Ruhun üfürülməsinə
vaxt yaxlaşdıqca məkruh hökmü
daha güclənir. Bu məzhəblərin
görüşlərini yekunlaşdırmalı olsaq
deyərik ki, hənəfi məzhəbinə
görə üzrlü halda abort etdirmək
olar. Şafii məzhəbində isə ruh
üfürülmədən, yəni