Əziz oxucular! Bina bünövrə üzərində qurulduğu kimi, həyat da, insanlıq da mənəvi dayaqlar üzərində qurulmalı deyilmi? Vaxtilə Aristotel: “Mənəvi dayaqlarsız insan şərəfsiz və vəhşi olub, özünün cinsi instinktlərində alçaq məxluq səviyyəsindədir”–demişdi. Mənəvi kamilləşmə isə öz nəfsini tərbiyə etmədən mümkün deyildir.
Belə ki, nəfsani qüvvələr hər zaman əl-ələ verərək ağıl nurunu söndürməyə qadirdilər. İbrətamiz bir misal yerinə düşərdi: Əgər anbara çoxlu sayda siçovul daraşıbsa, oraya nə qədər taxıl töksək də ehtiyat yığa bilməyəcəyik. Əvvəla, o siçovulları zərərsizləşdirməli deyilikmi? Nəfsin də misalı buna bənzəyir.
Həzrət Əli (ə)buyurduğu kimi, nəfsi islah etmədən ağıldan bəhrə götürə bilmərik. Bədən məmləkəti daim dörd qüvvənin - əqlin, şəhvətin, qəzəbin və işi fitnəkarlıq, xəyanət, hiylə-kələk olan vəhmin müharibə meydanıdır. Üç qüvvə birləşib əqli öz tabeliklərinə almağa çalışır. Bugünki söhbətimiz qəzəb qüvvəsi haqqındadır. Qəzəb nəfsin bir vəziyyətidir ki, heyvani ruhun qalib gəlmək, intiqam almaq üçün daxildən xaricə hərəkətinə səbəb olur. Hər vaxt şiddətlənsə, bədəndə hərarət artar, boyun damarları şişər, gözlər qızarar, Şeyvan qəlbə daxil olar.
Əlbəttə, insanların təbiətindən asılı olaraq qəzəb halı onlarda müxtəlif şəkildə baş verər. Eləsi var ki, kibrit kimi qığılcımdan odlanar; eləsi var ki, yağ kimi alovlandırmaq üçün daha çox vasitəyə əl atmaq lazım gəlir; elə adam var ki, quru ağaca, adam var ki, yaş ağaca bənzəyir. Qəzəbdə ifrata verənlər çox vaxt dinin və ağlın itaətindən xaric olur, böyük bədbəxtliklər gətirirlər. Bu cür qəzəb qətlə, yaralamağa, təhqirə, hətta kənar əşyaları vurub dağıtmağa gətirib çıxarır.

Bu cür qəzəblənən şəxsin qəzəb odu onun özünü də yandırır, ətrafdakıları da. Bu, ağlın başdan çıxması halıdır ki,Əmrəl-Mömininin (ə)onu dəliliklə müqayisə edir. “Qəzəb bir növ dəlilikdir;çünki sahibini peşman edər, peşman olmasa, deməli, əsl dəlidir”. Çox təəccüblüdür ki, bəzi adamlar elə bilirlər ki, çox qəzəblənmək kişilik