ı öyrənmiş və sonra da öz ölkəsinə qayıdaraq öyrəndiklərini
orada tətbiq etmiş bir şəxsin adından
götürülmüşdür. Yüzlərlə faktın içindən bu anda
yadıma düşən bu faktın özü də göstərir ki,
vaxtilə dünyaya meydan oxuyan bir İslam
mədəniyyəti, bir İslam sivilizasiyası olmuşdur və bugünkü Avropa dayanmadan bu
mədəniyyətdən bəhrələnmişdir. Müsəlmanlar
dindən uzaqlaşdığı və tənbəlləşərək yuxuya
getdiyi məqamda dayanmadan çalışan Avropa
onları elmdən uzaqlaşdıran dinlərini də bir
kənara qoyaraq bu dəfə dünyaya meydan oxuyan sivilizasiya yarada bildi. Elə isə bu gün
növbə bizimdir. Bu gün artıq yuxudan oyanmalı,
bu statusu geri qaytarmaq üçün birbaşa sivil yolla
mübarizə aparmalı və elmi onlardan öyrənərək,
daha da inkişaf etdirməliyik. Çünki
peyğəmbərimiz "Elm müsəlmanın itmiş mirasıdır, harada görsə götürsün" demişdir. Yəni bizim bu
gün özümüz ixtira etmədiyimiz şeylərə "kafir
malı" deyərək qarşı gəlməyə haqqımız yoxdur.
Necə ki, peyğəmbərimiz də o dövrdə bir
səhabənin qeyri-müsəlman bir ölkədən çıraq
gətirərək məscidə asmasına etiraz etməmiş, əksinə "Sən bizim məscidimizi nurlandırdın, Allah
da axirət günündə səni nurlandırdın" deyə dua
etmişdir. Və yaxud başqa bir faktı qeyd edək. Hz.
Peyğəmbər Bədr müharibəsində Qureyşli
kafirlərdən götürdükləri əsirlərin hər birinə on
müsəlmana oxuma-yazma öyrətmə müqabilində azadlıq təklif etmiş, "kafirdən elm öyrənməzlər"
deməmişdir. Bu gün bir çox ölkələr enerci mənbəyi kimi
Günəşdən istifadə yollarının üzərində baş
sındırırlar. Halbuki, "O, gecəni və gündüzü, Günəşi
və Ayı sizə (sizin mənafeyinizə) tabe etdi…" (Nahl
12) ayələrinin ilkin olaraq bizə ünvanlandığını
nəzərə alsaq, bu işi ilk olaraq biz başlamalıydıq, bu ayələrdən xəbərsiz insanlar yox. Elə isə boş
durmamalıyıq. Elm Çində də olsa dalınca getməli,
onu itmiş mirasımız kimi əldə etməli və
beşikdən qəbrə qədər elmdən uzaq
durmamalıyıq. Lakin onu unutmamalıyıq ki, elm
ancaq Allah rizası üçün öyrənilməlidir. Bilməliyik ki, əgər məramımız