Son günlər bu mövzu bütün dünya mətbuatının ən aktual mövzularından birinə çevrildiyi üçün, biz Kamal Anton Yevstratovun hələ 2008-ci ildə qələmə aldığı aşağıdakı məqaləni tərcümə edərək oxucularımızın diqqətinə təqdim etmək qərarına gəldik.

Bir çoxları üçün müsəlmanların ilk dəfə Latın Amerikasına Qitənin Xristofor Kolumb tərəfindən 1492-ci ildə kəşfindən sonra İspaniya və Portuqaliyadan gəlmələri aşkardır. Orta əsrlərə aid müsəlman mətnləri, həmçinin onların əsasında ərsəyə gəlmiş avropalı və amerikalı alimlərin araşdırmaları bunun daha öncə baş verdiyini sübuta yetirir.

Müsəlman sənədlərindən söz açdıqda ilk olaraq ərəb tarixçisi Əbəl-Həsən Əli ibn əl-Hüseyn əl-Məsudini (871 - 957) və onun Kordova xəlifəsi Əbdullah ibn Mühəmmədin (888-912) hakimiyyəti dövründə yazdığı “Qızıl otlaqlar və əlvan daş karxanaları” kitabını xatırlamaq lazımdır. Bu əsərdə qeyd edilir ki, müsəlman dənizçi Xaşxaş ibn Səid ibn Əsvəd 889-cu ildə Delbadan (müasir Palos) yola çıxmış, naməlum əraziyə yetişmiş və əfsanəvi sərvətlə geri dönmüşdü. Əl-Məsudinin dünya xəritəsində “qaranlıq və zülmət” (Atlantik) okeanla əhatə edilən geniş ərazilər əks edilib ki, müəllif bunları naməlum kimi qeyd edirdi.

Müsəlman tarixçisi Əbu Bəkr ibn Ömər Əl-Qutiyyə nəql edirdi ki, daha bir müsəlman dənizçi – İbn Fəruq 999-ci ilin fevralında Atlantikaya üz tutub, Qandoda (Kanar adaları) lövbər salıb, kral Quanariqa ilə görüşüb, sonra isə Qərbə doğru yolunu davam etdirib. Orda 2 ada kəşf edib – Kapraria və Pluitana. 999-cu ilin mayında İbn Fəruq İspaniyaya dönüb.

Bizim günlərimizdə müsəlmanların Amerika qitəsinə Kolumbdan əvvəl ayaq basmasına dair çox sayda ədəbiyyat nəşr edilib. Özü də onların müəllifləri yalnız müsəlmanlar deyil.

Yeni Zelandiyadan olan arxeoloq və linqvist Barri Fell “Amerika dastanı” (1980) əsərində qitədə müsəlmanların mövcudluğuna dair işarələrə diqqət çəkir. Qərbi Afrikanın sakinləri və hindu qəbilələri arasında mədəni oxşarlıqlarla yanaşı, Fell sübut edir ki, bəzi hindu