bəndə firavan həyat sürürsə, sözün həqiqi mənasında ölümü xatırlasa, dünya ona dar görünər. Əgər çətinlik içində yaşayırsa, ölüm fikri dünyanı onun nəzərində geniş göstərər...” (Biharül-ənvar, 6-cı cild, səh. 133).

Hədisin mənası budur ki, dünya nemətlərinə nail olan, var-dövlət içində yaşayan adam ölümün həqiqətini anlayarsa, əldə etdiyi heç nəyin əbədi olmadığını dərk edər. Anlayar ki, əvvəla, bunları ona verən Allah istədiyi an geri ala da bilər. İkincisi, ən sonda – ölüm annda onsuz da bütün bunları dünyada buraxıb, boş əllə axirət aləminə köçməyə məcburdur. Belə isə, dünyaya aldanmaq və onun nemətlərinə arxalanmaq əbəsdir. Yox, əgər insan çətinlik və sıxıntı içində ömür sürərsə, axırda bu vəziyyətdən xilas olacağını, əbədi bir behişt mükafatına yetişəcəyini (əgər mömin kimi yaşamışsa) bilər. Nəticədə, dünya onun gözündə o qədər də pis və dözülməz görünməz.

Peyğəmbər buyurmuşdur: “Ölümü çox xatırlayın. Ölümü çox zikr edən elə bir mömin yoxdur ki, Allah onun qəlbini diriltməsin və ölümü ondan ötrü yüngülləşdirməsin”. “Dünyada ən üstün zahidlik ölümü xatırlamaqdır. Ən üstün ibadət isə təfəkkürdür. Hər kim ölümü tez-tez xatırlasa, öz qəbrini cənnət bağlarından bir bağça kimi görər” (Kənzül-ümmal, 15-ci cild, səh. 544).

Ölümü lazımınca dərk etnək üçün qəbristanlıqda sıra ilə düzülmüş başdaşılarınə baxmaqdan daha təsirli bir mənzərə təsəvvür etmək qeyri-mümkündür. Buna görə İslam dinində müsəlmanlara təkid edilir ki, öz din qardaşlarının dəfn mərasimində iştirak etməyə çalışsınlar. İmam Cəfər Sadiq (ə) bir möminin başqa mömin üzərində 7 əsas haqqının olduğunu buyururdu ki, bunlardan biri də onun dəfnində iştirak etməkdir (Şeyx Səduq. Əl-Xisal, səh. 351, 27-ci hədis).

Həmçinin, hədislərdə tövsiyyə edilir ki, dəfn mərasimində iştirak edənlər aramla yol getsinlər və ölüm haqqında fikirləşsinlər. Allahın Rəsulu (s) bir müsəlmanın dəfn mərasiminə qatılarkən hüzn və kədər içində addımlayar, özünə qapanar və ətrafdakılarla az danışardı (Reyşəhri.