nə etməyib. Onun axirətdəki yeri bu dünyadakı yeri ilə müqayisə edilməyəcək dərəcədə bərbaddır. Ona görə də, abad olan bir yeri büraxıb viran olan bir məkana köçmək istəmir.

Rəvayət edirlər ki, bir gün Əbuzərdən soruşdular: “Bizim ölümdən qorxmağımızın səbəbi nədir?” Əbuzər cavab verdi: “Ona görə ki, siz dünyanızı abad edib, axirətinizi xaraba qoymusunuz. İndi abad yerdən xarabalığa köçmək istəmirsiniz”. Soruşdular: “Allahla bizim görüşümüzü necə təsəvvür edirsən?” Əbuzər cavab verdi: “Sizin yaxşılarınız uzaq səfərdən öz evinə qayıdan şəxs kimi olacaqlar. Pisləriniz isə ağasından qaçmış, sonra onun hüzuruna qaytarılmış qul vəziyyətində olacaqlar” (Üsuli-Kafı, 2-ci cild, səh. 458).

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərdən (s) bu mövzuda rəvayət edilən aşağıdakı hədis də çox maraqlıdır. Bir nəfər ölümə niyə ikrahla baxılmasının səbəbini o həzrətdən soruşdu. Peyğəmbər xəbər aldı: “Mal-dövlətin varmı?” O adam cavab verdi: “Bəli, var”. Peyğəmbər yenə soruşdu: “Sərvətini özündən əvvəl göndərmisənmi? (Yəni kasıblara verib, özün üçün axirət azuqəsi toplamısanmı?)” Adam cavab verdi: “Xeyr”. Peyğəmbər buyurdu: “Bax, elə buna görə də ölümdən qorxursan!” (Şeyx Səduq. Əl-Xisal, səh 13, 47-ci hədis).

Həzrət Əlinin (ə): “Ölməzdən qabaq malınızın bir hissəsini göndərin; bu, sizin xeyrinizədir” ifadəsi də eyni fikri vurğulayır (Nəhcül-bəlağə, 194-cü xütbə). Möminlərin əmiri mal-dövlətin bir hissəsini ehtiyaclılara ehsan etməyi, bununla da savab qazanıb axirət aləmi üçün azuqə toplamağı nəzərdə tutur. Belə adamın savabı özündən qabaq axirət aləminə çatır və orada sahibini gözləyir.

İmam Əlinin (ə) həyat tarixçəsinin daha bir maraqlı səhifəsi də bizi ölümdən ibrət almağa çağırır. “Nəhcül-bəlağə”də buyurulur ki, o həzrət, Siffeyn savaşından qayıdanda, Kufə yaxınlığındakı qəbristanlığa çatıb belə buyurdu: “Ey vəhşətli, ot-ələfsiz, susuz yerdə, zülmət qəbirlərdə yatanlar! Ey torpaq əhli! Ey qəriblər! Ey tənhalar! Ey vəhşət içində olanlar! Siz bizdən irəli düşdünüz, tezliklə sizin