1) - Əxlaq sözü üslub, xasiyyət, təbiət və səciyyə mənasında olan “xulq” və “xuluq” sözündən götürülmüşdür. Əxlaq yəni mənşəyi insanın daxilində olan xasiyyət və səciyyələr. Qurani-Kərimdə “xulq” deyil, “xuluq” sözü işlədilmişdir.
Qurani-Kərim 68-ci Qələm surəsinin 4-cü ayəsində buyurur:
اِنَّكَ لَعَلَي خُلُقٍ عَظِيمٍ
“(Ya Muhəmməd) Sən həqiqətən böyük əxlaqa mailksən.
İstilahi və terminoloji anlamda isə “əxlaq” insanın daxilindən qaynaqlanan bütün hərəkət, rəftar və davranışlar, həmçinin bu xasiyyətlər barədəki fikir və nəzərlərindən ibarətdir. İstər yaxşı xasiyyət və fkirlər ola, istərsədə pis xasiyyət və fikirlər ola.
Əxlaq elə bir elmdir ki, insanın qəlbində qərarlaşan xasiyyətlərdən, bu xasiyyətlərdən qaynaqlanan hərəkət, rəftar və fikirlərdən, qəlbin mənfi (əxlaq elmi buna “rəzilə” deyir) xasiyyətlərdən təmizlənməsindən, qəlbin müsbət (əxlaq elmində buna “fəzilə” deyilir) xəsiyyətlərlə əxlaqlanmasından, əbəbi səadət yollarını təqdim etməkdən və s. bəhs edir.

2) - Belə demək olmaz ki, islamda əsas vacib elm kimi əqidə və fiqh götürülür. Əxlaq həqiqətdə İslam dininin əsasını təşkil edir. Həzrət Muhəmməd səllAllahu əleyhi və alih buyurur:
انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق
“Mən yalnız gözəl əxlaqi sifətləri tamamlamaq (insanlara göstərmək) üçün peyğəmbərliyə seçilmişəm.” Əxlaqsız insana cənnətdə yer yoxdur.
Sevimli Peyğəmbərimiz (s) başqa bir hədisdə buyurur: “Cənnət əhalisinin əksəriyyəti gözəl əxlaqına görə cənnətə düşmüş insanlar olacaq” .
Başqa bir hədisdə isə oxuyuruq: “Kimin əxlaqı daha gözəldirsə deməli, onun imanı daha çoxdur. Qiyamət günü əməl tərəzisində ən ağır gələcək yaxşı əməl gözəl əxlaq olacaqdır.”
Belə hədislərin sayı çoxdur. İnsanın əbədi səadəti üçün əqidə və şəriət müqəddimədirsə, əxlaq tamamlayıcı və həll edicidir. Əxlaqın pis olan insanın başqa əməlləri qəbul deyil. Əxlaq insanın əməllərinin qəbulu üçün ən əsas şərtdir.


3) –Əxlaq və təqva kəlmələrinin müqayisəsi mövzusunda isə deməliyik ki, Qurani-Kərimdə əxlaq sözü çox