İnsan orqanizmindəki suyun miqdarı
çox əhəmiyyətlidir. Suyun müəyyən
səviyyədən aşağı düşməsi və ya
orqanizmdə ehtiyacdan artıq su
toplanması insan həyatı üçün
təhlükəlidir. Bəs siz orqanizminiz üçün
ən ideal su miqdarının nə olduğunu
bilirsinizmi? Habelə, hər an
orqanizminizdəki suyun nisbətini
müəyyən edib lazımi miqdarı təmin
etmək üçün tədbir görə bilirsinizmi?
Əlbəttə, xeyr. Bəlkə də bu sətirləri
oxuyana qədər bu mövzu haqqında heç
düşünməmişdiniz. Çünki
orqanizminizdə bu mühüm funksiyanı
sizin üçün qüsursuz şəkildə yerinə
yetirən qeyri-adi sistem mövcuddur. Bu
sistemdə insanı heyran edən bir çox
yaradılış möcüzəsi var. İndi bu sistemi təhlil
edək.
Beyindəki hipotalamus hüceyrələrinin
qılafında reseptorlar var. Bu reseptorlar
qandakı mayenin miqdarını ölçürlər. Diqqət
etsək, qandakı maye miqdarını ölçənlər
laborant və ya həkimlər deyil, gözlə
görünməyən hüceyrənin incə qılafındakı
mikroskopik reseptorlardır. Bu reseptorların
yerinə yetirdiyi işin nə qədər böyük bilik,
qabiliyyət və texnika tələb etdiyini anlamaq
üçün belə bir müqayisə aparaq: bir insanın
qarşısına bir şüşə qan qoyduqda bu qandakı
mayenin miqdarını deyə bilməz. Bunu
hesablamaq üçün həmin sahədə mütəxəssis
olmalıdır. Bu da kifayət deyil. Lazımi
ölçmələri aparmaq üçün laboratoriyaya və
texnikaya ehtiyacı var. Halbuki, hüceyrənin
qılafındakı reseptorlar heç bir biliyi, texnikası
olmadan insanın həyatı boyu səhvsiz ölçmə
aparırlar.
Bu kiçik reseptorların funksiyası bununla
məhdudlaşmır. Əgər qandakı maye nisbəti
lazımi səviyyədən aşağı olarsa, dərhal tədbir
görürlər. Bu, qeyri-adi haldır. Bundan əlavə,
reseptorlar təkcə maye miqdarını təsbit etmir,
eyni zamanda, ideal maye miqdarını bilərək
lazım gəldikdə həyəcan siqnalı verirlər.
Həyəcan siqnalı verən reseptor dərhal
beyinin arxa hissəsindəki hipofiz vəzinə
xəbər göndərir.
Burada mühüm cəhətlər var. Bu reseptorlar
hipofiz vəzinin olduğunu və yerini necə
bilirlər? Bundan əlavə, təcili hallarda