Sual: Ne üçün Ehli-sünne mezhebinin ardıcılları destemaz
alarken, ayaqlarını yuyur, Ehli-beyt mezhebinin ardıcılları
ise mesh cekirler?
Cavab: Bu suala cavab vermezden evvel, bir neçe
meseleye diqqet yetirmek lazımdır:
1-Bütün müselmanlar (hem Ehli-sünne, hem de Ehli-beyt
mezheblerinin ardıcılları) Allahın kitabına (Qurana) ve
Peyğemberin (s) sünnesine emel etmeye çalışırlar.
Allah-taala müqeddes Quranda buyurur:
ﻳَﺎ ﺃَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍ ﺇِﺫَﺍ ﻗُﻤْﺘُﻢْ ﺇِﻟَﻰ ﺍﻟﺼَّﻠَﺎﺓِ ﻓَﺎﻏْﺴِﻠُﻮﺍ ﻭُﺟُﻮﻫَﻜُﻢْ ﻭَﺃَﻳْﺪِﻳَﻜُﻢْ
ﺇِﻟَﻰ ﺍﻟْﻤَﺮَﺍﻓِﻖِ ﻭَﺍﻣْﺴَﺤُﻮﺍ ﺑِﺮُﺀُﻭﺳِﻜُﻢْ ﻭَﺃَﺭْﺟُﻠَﻜُﻢْ ﺇِﻟَﻰ ﺍﻟْﻜَﻌْﺒَﻴْﻦِ
\"Ey iman getirenler! Namaza durduğunuz zaman
üzünüzü ve dirseklerle birlikde ellerinizi yuyun. (Yaş
elinizle) başınızı ve her iki bende (oynağa) qeder
ayaqlarınızı mesh edin.\"Maide suresi, 5/6.
Müselmanlar arasında mövcud olan ixtilaf ve fikir ayrılığı
ise onların her hansı bir mesesleni müxtelif cür başa
düşmelerinden ireli gelir. Qeyd olunmuş aye de o
meselelerden biridir.
2-Hal-hazırda Ehli-sünne mezhebinin ardıcılları
destemazda ayağı yumağı vacib bilirler. Fexri Razi bu
ayenin ( ﻓﺎﻏﺴﻠﻮ ﻭﺟﻮﻫﻜﻢ ) tefsirinde bele yazır:
\"Destemazda ayağı yumaq, yoxsa mesh etmek haqqında
dörd nezer söylenilib:
A. Ayağı yumaq lazımdır;
B. Mesh etmek lazımdır;
C. Ya mesh etmek ve yaxud yumaq lazımdır;
D. Hem mesh etmek ve hem de yumaq lazımdır;
3-Ehli-sünne mezhebinin revayetleri arasında ekser
revayetler yumağa delalet etse de, bezi revayetler mesh
çekmeyi lazım bilirler. Teberi öz tefsir kitabında bu barede
10 hedis neql edir ki, o hedislerin birinde İbn Abbas deyir:
ﺍﻟﻮﺿﻮ ﻏﺴﻠﺘﺎﻥ ﻭ ﻣﺴﺤﺘﺎﻥ
«Destemaz iki yumaq (üz ve eller) ve iki meshden (baş ve
ayaqlar) ibaretdir».Tefsiri Teberi, 6/82.
Hemçinin, Enes, Ekreme, Şebi, Amir ve Qutadenin
dediklerine esasen; -«Destemazda ayaqları yumaq yox,
mesh cekmek lazımdır».Tefsiri Teberi, 6/82.
Destamaz baresinde istinad edilen aye beledir:
ﻳَﺎ ﺃَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍ ﺇِﺫَﺍ ﻗُﻤْﺘُﻢْ ﺇِﻟَﻰ ﺍﻟﺼَّﻠَﺎﺓِ ﻓَﺎﻏْﺴِﻠُﻮﺍ