Riya nədir? Riya camaat arasında bəyənilən əməli onlar arasında etibar və məqam əldə etmək üçün yerinə yetirməkdir. Camaatın qəlbini ələ almaq üçün edilən bu əməllərin heç birində ilahi niyyət yoxdur. Bu çöhrəsinə niqab çəkməklə həqiqi sifətini, çirkinliklərini gizlin saxlamaqdır.
Riya kəlməsi Qurani-Kərimdə 5 dəfə işlənmişdir. Nisa surəsinin 38, 142-ci ayələrində, Maun surəsinin 6-cı ayəsində, Bəqərə surəsinin 264-cü ayəsində, Ənfal surəsinin 47-ci ayəsində. Bütün bu ayələrdə riya məzəmmət olunur. Çünki dində əsas məsələ niyyətdir. Rəvayətlərdə iman və şirk əsğərə oxşadılır. Peyğəmbər (s) buyurur: “ Riyadan çəkinin, riya Allaha şərik qoşmaqdır.” Riya ona görə şirkin əsğəri kimi tanıtdırılır ki, onun fərdi və ictimai zərərləri böyük şirkdən çoxdur. Ona görə ki, kafir öz kafirliyini aşkar surətdə bilindirir. Amma riyakar üzdə özünü imanlı göstərsə də əslində iman sahibi olmur. Peyğəmbərin dövründə müsəlmanlar bu cür riyakar şəxslərin əlindən hətta gecələr də əllərində qılınc yatardılar.
Riyakarlıqla yanaşı iman bütpərəstlik və şirkdən pisdir. Bütpərəst və müşrik iki cəhətinə görə riyakar şəxsdən üstündür:
1. Bütpərəst öz məhbubu ilə raz-niyaz edərkən fitri ehtiyaclarını ödəyir.
2. Müşrikin isə əməli və əqidəsi bir-biri ilə təzad təşkil edir.
İmanın göstərdiyi nəticə odur ki, mömin məbuduna pərəstiş etməklə öz fitri ehtiyacını ödəyir. Onunla rabitə yaratmaqla rahatlıq tapır, yalqızlıq və kimsəsizlik hiss eləmir. Çünki görən və eşidən dostu daim onunladır. Onu zikr eləməklə qəlbi rahatlanır. Amma riyakar şəxs güllü bir bağda oturmuş bir kərkəsə bənzəyir. Güllərin gözəl və ürək oxşayan ətri arasında olmasına baxmayaraq onun üçün meyyit iyi daha könülaçandır. Peyğəmbər (s) buyurur: “ Məsciddə olan mömin suda olan balıq kimi ləzzət alır və rahatlıq tapır. Məsciddə olan münafiq isə qəfəsdə olan quş kimidir. Daim narahatdır.”
Qurani- Kərimdə Munafiqun surəsinin 4-cü ayədə buyurulur: “Onları gördüyün zaman qiyafələri səni heyran qoyur. Amma danışdıqları zaman