Tarixin, millətlərin, tibbin,
psixologiyanın və nəhayət,
incəsənətin münasibəti…
Vampirin tərifi
Vampirlər – əslində mifoloji və ya
folklorda mövcud olan natəmiz
ruh hesab olunur. Vampirlər
haqda ilkin təsəvvürlər onların
canlı olmayan, ölmüş, hazırda isə
canlı insan və ya heyvan qanı ilə
qidalanan varlıqlar olmasından
ibarətdir. Həmçinin, vampirlər
kino və ədəbiyyatın tez-tez
müraciət elədiyi mövzudur.
Folklorda bu termini əsəsən Şərqi
Avropa xalqlarının
əfsanələrindəki qaniçən varlıq
üçün istifadə edirlər. Bəzi
mədəniyyətlərdə isə insan
olmayan vampirlər barədə də
anlayışlar var – məsələn, uçan
siçanlar, itlər, hörümçəklər.
“Vampir” terminini eyni
zamanda, canlıların qanını,
həyatını və enerjisini soran vəhşi
həşəratlara da aid edirlər.
Sözün etimologiyası
“Vampir” sözünün etimologiyası
bu varlıqların özləri qədər
qaranlıqdır. Bəzi mənbələrdə
“vampir” sözünün türk mənşəli
olduğu deyilir. Belə ki, tatar
dilində “ubır”, yəni, “ifritə”
ifadəsi var ki, tatarların inancına
görə, həmin ifritənin
məşğuliyyətlərindən biri də
insanların qanını içmək olub.
Həmçinin, qazax mifologiyasında
“kempir” adlı ifritə var ki, qan
içmək həvəsi ona da xasdır.
Ümumiyyətlə, hətta ən qədim
xalqların mədəniyyətlərində qan
içən ölülər barədə miflər var.
Şumer mifologiyasında “qaniçən
akşarlar”, Babil mədəniyyətində
“qansoran Lilu ruhları”, hind
sanskritlərindəki
“vetallar” (ölülərin bədəninə
girib, onları dirildən və qan soran
varlıqlar), çinlilərin “axsayan
meyit” adlandırdıqları, insanın
qanını deyil, enerjisini, həyat
essensiyasını soran analoji
vampir, qədim romalıların
qaniçən ruhları – “Lamiyalar”,
rumınların “Striqoi”, albanların
“Ştriqaları”... Bu mifoloji
varlıqların hamısının fövqəladə
gücə sahib olmaq, gecə
qaranlığını sevmək, qan içmək
kimi keyfiyyətləri olub.
Vampirlər millətlərin
folklorunda
Bəs, vampirlər necə yaranırdı?
Avropa və slavyan
mədəniyyətlərində vampirlərlə
bağlı fərziyyələr belə idi: böyük
günah,