Elmi araşdırmalar NOVRUZ
bayramının ibtidasını çox əski
çağlarla - Zərdüşt
peyğəmbərimizin yaşadığı dövrlə
bağlayır , onun yaşını ən azı 3700,
ən çoxu 5000 ilə bərabər edirlər.
Dörd Novruzağzı İlaxır çərşənbəsi
və Novruz bayramı — öz-
özlüyündə ulu babalarımızın iki
başlanğıc — ulu Su və ulu Od,
onların törəməsi Yel-Hava və Yer-
Torpağın pərəstişinə söykənən
ən qədim ümumxalq şənliyidir.
Bəllidir ki, martın 21-i, Novruz
bayramı günü Günəş zodiak
qürşağının «Balıq» bürcündən
«Qoç» bürcünə keçir. «Balıq»
bürcünün nişanı Su, Qoç
bürcünün nişanı isə Oddur.
Çərşənbələrdə tez- tez suya
müraciət olunmanı, bayram
axşamı və bayram günü saysız-
hesabsız tonqalların alışdırılması,
yaxud bayram şənliklərində
qoçların ən'vnəvi döyüşü Qoç və
Balıqlar bürcünə, ulu Oda və Suya
işarə deyilmi? Novruzun
müqəddəs günündə Su ilə Odun
qovuşmasından Həyat və İnsan
yaranmışdır .
Ulu babalarımız Su ilə Odun yer
bətnindən doğulduğunu güman
edir və hər il bahar çağı
yurdumuzun bir sıra bulaqlarında
həm alov şöləsi, həm qaynar
suyun birgə püskürməsi
(keçmişdə isə Xəzər dənizi
dibindən odun qaz halında su
üzüna çıxıb alışması) və digər
qaynar neftli, yanar qazlı suların
yerdən çıxması insanların maraq
və diqqət mərkəzində olmuşdur.
Su ilə Odun bir - biri ilə
qovuşmasını orta çağların
nəqqaşları balıq üzgəjli, balıq
quyruqlu, aslan gövdəli, aslan
təpəli uydurma bir məxluq
sürətində təsvirləyirmişlər.
Soruşula bilər, bəs Novruzla bağlı
yaz bərabərliyİ, baharın gəlişi və
bununla bağlı «Koskosa» kimi
ən'ənəvi mərasim və oyunlar nejə
olsun?
İl boyu Günəşin səmada keçdiyi
yol zodiak bürcünün 12
nişanəsindən keçir. Martın 21
(bayram günü) və sentyabr 21-də
yaz və payız bərabər günləridir
(gündüz gejəyə bərabər olur).
Hər il iyun ayının 21-i ən uzun,
dekabrın 21-i isə ən qısa gündür.
Bizim əjdadlarımız inanırdılar ki,
martın 21-də İşıq tanrı olan
Günəş taxt-taca sahib olur və öz
qüdrətini saxlayaraq (sentyabrın
21-dək) dünyanı idarə