biri 16-cı əsrdə
İtalyan Jerome Kardano
tərəfindən yaradılmışdı. O çox
sadə idi 1 parça karton kağız və
qayçı lazımdır. Bu sistem
Kardano Gril adlanırdı.Kardano
Grilçün pəncərələr kəsilmiş
karton kağız lazımdır.Yazının
üzərinə qoyub gizli mesajı
görürsən.
Hər mesaj üçün xüsusi ölçüdə
pəncərələr lazımdır. I Dünya
müharibəsi dövründə
pəncərələrin sayi 100-ə
çatırdı.Bunlar yəqin çox böyük
gizli sirli məktublar idi. Insanlar
gizli mesajlar göndərməyin
cürbəcür sirlərini axtarıb
tapırdılar .
Morze əlifbası 1865-ci ilde
yaradılmışdı. Bu əlifba hərbi
məhkəmə və hərbi müəssisələr
tərəfindən ismarıc göndərmək
və köməyə çağırmaqçün
istifadə olunurdu. Bu “SOS”
adlanırdı. Morze uzun ve qısa
səsləri istifadə edir.Onlar
hərfləri əvəz edir. Qısa səs
–“dit”, uzun səslər isə-dax
adlanir. Morze əlifbasında
nöqtələr və defis işarələri də
var: bunlar dix ve daxı ifadə
etməkçün istifadə olunur. Dit –
nöqtə ilə, dax isə defislə ifadə
olunur. Vəssalam. Bütün
dövrlərin ən məşhur sirli
ismarıcı 1775 ci ilde Bostondan
göndərilmişdi. Paul Revere
insanları xəbərdar etməli idi
“Ingilislər gəlir, ingilislər gəlir”
Sadə bir işarə:! Yanan fanar
ingilislər qurudan yaxınlaşırlar,
2 yanan fanar –ingilislər su yolu
ilə gəlirlər. Fanarlar yanmırsa
demək yaxınlıqda ingilislər
yoxdurlar. Yazını gizlətməkçün
daha 1 üsul gözəgörunməz
mürəkkəbdir. Onu kimyəvi
maddələrdən və ya süd və
limondan hazırlayırlar. Məktubu
yazın və sonra kağızın
arxasından lampa və ya şam ilə
işığı tutun hərflər görünecek.
Gözəgörünmez mürəkkəb
Müstəqillik Deklarasiyasının
arxasındakı xəzinənin xəritesini
gizlətməkçün istifadə
olunmuşdu . Xəritəni xüsusi
eynəklərdən baxanda görmək
olar. Nənə və babalarımızın
istifadə etdikləri bir neçə rəngli
şüşəli