r ki, bu həya İslam dininin önəmli bir dərinliyini təşkil edir.
Həya ilə qorxu arasında fərqlər var. Ən başlıca fərq odur ki, həya Allahı düşünərək çəkinməkdir, qorxu isə insanı düşünərək çəkinmək. Ola bilsin ki, insanı düşünmək də elə Allahı düşünmək anlayışı içərisində olsun, yəni kiminsə haqqını tapdalamamaq üçün çəkinirsən. Əslində bu düşüncə də elə həyadır.
Qurani-Kərimdə dəfələrlə bildirilir ki, Allah-Təala gizli və aşkar olan hər şeyi bilir. Bizim hər işimiz Ona əyandır, ondan gizli heç bir şey yoxdur, hər şey Onun bilgisi daxilindədir.
Bu qədər həqiqət açıq-aşkar ortada ikən insanın həya duyğusundan məhrum olmasını anlamaq mümkün deyil. Həya İlahi bir əxlaq və Allah sirridir. Əgər həqiqi həya duyğusunun insanı hansı ünvana aparacağını bilsəydik, insanlar o yoldan bir addım belə yayınmazdılar.
İnsanın özündən həya etməsi də çox önəmli faktordur. Özündən həya əslində Allahdan həya hissinin bir parçasıdır.
Həya gözəllikdir, acizlik deyil; həya məzlumluq deyil, qətiyyətdir, iradədir; həya mübarizədir, əzəmətdir; həya yoldur, əbədi səadətə aparan yol.
Belə görmüşük, belə eşitmişik, belə görmək istəyirik. Gəlin qayınatası ilə danışanda həyat yoldaşının adını çəkmirsə, "sizin oğlunuz" deyirsə, bunu ehtiram kimi, həya kimi, hörmət kimi qəbul etmək lazımdır, elə o gəlin