Mirvarilərdə ən təəccüblüdür
canlı varlıqlar tərəfindən
yaranmasıdır — molyusklar.
Əslində balıqqulağıyla molyusk
istənilən mirvarini böyüdə bilər
amma sədəf mirvari təbiətdə çox
nadir rast gəlinir. Məsələ ondadır
ki, belə mirvarinin yaradılması
üçün kənardan müdaxilə lazımdır
— hər hansı qıcıqlandırıcı (qum
zərrəsi, parazit və s.), hansı ki,
molyusk sözün əsl mənasında
sədəfin daxilində diri-diri dəfn
edir. Nazik incə sədəf pərdələr
bir-birinin ardınca lay-lay yığılır,
buna görə də mirvari alınır. Belə
maraqlı qoruyucu mexanizm.
Sədəf mirvari aqreqat (kalsiumun
karbonatının aqreqatı) və
konxiolinadan (buynuz maddəsi)
ibarətdir, yəni mirvaridə orqanik
mineral maddə birləşir və
mirvarinin mineral
komponentləri orqanik
bölünürlər və bir-biri ilə
yanaşmırlar.
Mənşəyin yerindən asılı olaraq
mirvari dəniz və şirin suda
yaşayan ola bilər və mirvarinin
yaranmasının üsulundan asılı
olaraq təbii və tətbiq edilmişlərə
bölünürlər. Təbii mirvari son
zamanlar nadir rast gəlinir, heç
olmasa bir qiymətli mirvarini
tapmaq üçün yüz molyuskanı
öldürmək lazımdır. Mirvarini
tətbiq etmək daha rahatdır —
faktiki olaraq eyni prosessdir
fərq yalnız onda ki, insan
qıcıqlandırıcını süni daxil edir.
Mirvarilərin yaranması prosesi
adətən ikidən yeddi ilə kimi
davam edir.
Molyuskların cəmi iki forması
mövcuddur qiymətli mirvarini
yaratmağı bacaranlar — dəniz
suyunda yaşayan mirvari,
çaylarda və göllərdə rast gəlinən
Midi. Mirvarilərin daha bir maraqlı
faktı ondadır ki, mənşəyindən
asılı olaraq mirvarilər nadir
hallarda yarı yüzillikdən daha
uzun yaşayır. Bizə məlum olan ən
köhnə mirvarinin sahibi Elizabeth
Taylor-dur. Armudşəkilli, 55,95
karatlıq mirvari Mirvari
adalarında XVI əsr tutulmuşdur.
Tətbiq edilmiş şirin suda yaşayan
mirvarilərin çox hissəsi Çində
istehsal edilir, hərçənd mirvarilər
həmçinin Şotlandiyada,
Almaniyada, Rusiyada və Şimali
Amerikanın ölkələrində tətbiq
edilir. Dəniz mirvarisi Qırmızı
dəniz və Fars