Ayasofyanın bilinməyənlərinə
çaşacaqsınız !
921 il kilsə olaraq istifadə
edildikdən sonra, 481 il də
Məscidi olaraq istifadə edilən
Ayasofya, İslam və Xristianlıq
dinləri üçün böyük bir
əhəmiyyət daşıyır. Bu bənzərsiz
quruluş, bir çox sirri də
içərisində saxlayır.
Fateh Sultan Məmmədin
köhnələşmiş son günlərini
yaşayan Bizansı yıxaraq, fəth
edilən bütün ölkələrdə ən
böyük kilsənin məscidə
çevrilməsi ənənəsinə uyğun
gəlilərək Ayasofya da məscidə
çevrilmişdir.
1 Fevral 1935 tarixində
Ayasofya Məscidi Muzey
olmuşdur.
Ayasofyanın qiblə tərəfindəki
qapılarından soldan saylınca,
sonuncusunun iç tərəfində bir
mərmər sütun görərsiniz. Bu
sütunun ən böyük xüsusiyyəti
qış və yaz nəmli olması. Buna
görə bu sütuna "tərləyən dirək"
deyilir. Sütunun zəminindən
başlayaraq bir yarım metrlik bir
qisimi mis nömrələrlə qablı.
İnanca görə davamlı baş ağrısı
çəkənləri , həzm sistemi
xəstəlikləri olanları və
qızdırmaya tutulanları bu dirək
müalicə edir. Əvvəl iki rükət
namaz qılınır, sonra xəstə
ovuclarını əvvəl mis nömrələrə
sonra da yüzünə sürüyür. Bu
hərəkət üç dəfə təkrarlanınca
xəstəliklər yaxşı olur...
Ayrıca əlləri çox tərləyən
kəslərin, direğin üzərində olan
dəliyə barmaqlarını soxduqları
və artıq əllərinin tərləmədiyi bir
çox dəfələr görülmüş...
İnanca görə, Ayasofyanın böyük
bir qübbəsi bir zəlzələdə
yıxılınca, 300 rahib Məkkəyə
getmişlər və orada zəmzəm
sunundan al/götürmüşlər, bunu
Məkkə torpağı ilə qarışdırıb, bu
sütunun altına xərc olaraq
qoymuşlar. Sütunun buna görə
"tərlədiyinə"inanılır.
Bir başqa inanca görə də Xıdır
Peyğəmbər, barmağım
Ayasofyadakı dəliyə soxmuş və
binanı Məkkəyə yönəltmiş yəni
Tərləyən direğin ya da digər
adıyla ağlayan direğin əhvalatı,
görüldüyü qədəriylə Osmanlı
dövründə ortaya çıxmış. İslam
inanclarıyla bəslənmiş.
Sütunun quruluşunun məsaməli
olduğu və kılcal damarlar
yoluyla təməldəki suyu əmdiyi
və buna görə tərlədiyi, ən
etibarlı elmi şərhlərdən biri.
Amma görəsən