Hürrəm Sultan və ya Karima, əsl
adı Aleksandra Anastasiya
Lisovska, Avropada bilinən adı
ilə sadəcə Rokselana
(1500-1506 - 18 Aprel, 1558)
Osmanlı sultanı Sultan
Süleyman Qanuninin həyat
yoldaşı olub.
Adları
16-cı əsr mənbələrində onun
qızlıq adı haqqında elə də
məlumat yoxdur, lakin sonrakı
dövrlərdə, yəni 19-cu əsr
ukrayn mənbələrində adı
"Anastasiya" (Nastiya), polyak
mənbələrində isə "Aleksandra
Lisovska" olaraq verilir. Əsasən
Hürrəm Sultan və ya Hürrəm
"balsaq" Sultan olaraq bilinir.
Avropa dillərində Roksolena,
Roksolana, Rokselane, Rozza,
Ruziak, türk dilində Hürrəm
(fars dilində: ﺧﺮﻡ - Xurram, "şən
insan") və ərəb dilində isə
Karima (ərəb dilində: ﻛﺮﻳﻤﺔ,
"kübar insan") olaraq istifadə
edilib. "Rokselana",
"Roksolana" onun Ukrayndan
gəlmə (dövrümüzdə Ruslanadır)
ləqəbidir.
Həyatı
16-cı əsrin sonları, 17-ci əsrin
əvvəlləri mənbələrinə görə
Hürrəm Ukraynada bir ortodoks
keşişin qızıdır. O, keçmiş Polşa
Krallığının bir hissəsi olmuş,
hazırkı qərbi Ukraynanın Lviv
şəhərindən 68 km cənub-
şərqində yerləşən Rohatin
şəhərində dünyaya gəlib. 1520-
ci illərdə o, Krım tatarları
tərəfindən qaçırılaraq əvvəlcə
qul ticarəti mərkəzi olan, Krım
şəhəri Kaffaya gətirilib, sonra
isə İstanbula aparılıb. Daha
sonra isə Hürrəm, Sultan
Süleymanın hərəminə daxil
edilib.
Sultanla keçən həyatı
O, tez vaxtda həm sultanın
diqqətini, həm də rəqiblərinin
paxıllığını cəlb etməyi bacarıb.
Bir gün Sultan Süleymanın
sevimli kənizi Mahidevran
(Gülbahar) Hürrəmlə dava
etməyə başlayır və Hürrəmi
dəhşətli halda döyür. Bu
səbəblə Süleyman Mahidevranı
saraydan qovur və oğlu, varisi
Şəhzadə Mustafa ilə birgə
Manisaya göndərir. Bu
hadisələrdən sonra Hürrəm
Süleymanın rəqibsiz sevimlisi,
yəni haseki olur. Uzun illər
sonra Süleyman Hürrəmin təsiri
altına düşür və onun təsiri ilə
oğlu Şəhzadə Mustafanı
boğduraraq öldürtür. Oğlunun
ölümündən sonra Gülbahar
sarayda olan bütün etibarını
itirir və Bursaya köçür.
Hürrəm Sultan,