ə dəyişən hökmləri və ənənələri də yaranıb. Bəziləri yumurta və meyvə yeməkdən çəkinir, bəziləri ancaq quru çörək yeyir, bəziləri də bunların hamısından imtina edir. İnduizm, sintoizm və çaynizmdə də müxtəlif formalı oruclar mövcuddur.


-İslam anlamına görə Ramazan orucu digər dinlərdəki oruclardan hansı şərt və qaydalarla fərqlənir?

- Oruca ən aydın tərzdə İslamda rast gəlirik. Bu dində orucun şərtləri, vaxtı və hökmləri konkretdir. Üzürlü səbəblər istisna olmaqla oruc həvəsə buraxılmayıb. Heç bir şəxsin, heç bir qurumun qoyulan qaydaları dəyişdirməyə səlahiyyəti və haqqı yoxdur. Başqa dinlər oruc gününün başlanğıcını və qurtarmasını müəyyən etməyib, bağlayıcı hökmlər qoyaraq ibadəti nizamlamayıb, məsələni tamamilə sərbəst buraxıblar. Əksər dinlərdə insanlar oruc tutacaqları günləri özləri seçir, saylarını müəyyənləşdirirlər. Bu cür din mənsublarına ya yeməyi tamamilə tərk etmək, ya da bəzilərini seçmək əmr olunub. Hind dinlərində də bu cür oruclara rast gəlmək mümkündür. Bu sərbəstlik və pərakəndəlik orucun qiymətini və gücünü zəiflədib, insanların həddi aşmalarına, orucdan gözlənən əxlaqın yarımçıqlığına, funksiyalarının itməsinə səbəb olub. İslam bütün ibadətlərdə olduğu kimi, orucda da köklü islahatlar və təkmilləşdirmə həyata keçirib. Dinimiz orucu müəyyən qayda-qanuna salıb, onu insanların öz ixtiyarına buraxmayıb, cəmiyyətə və fərdlərə ən çox təsir göstərən bir səviyyədə təqdim edib.

İslamın gətirdiyi yeniliklərdən biri də yəhudilikdəki matəmin və tarixi müsibətlərin xatirəsi olan orucu bədbin, uğursuz və qaranlıq çərçivədən xilas edib, aydınlıq və sevinc gətirən sonluqla - bayramla bitirməsi və onu hamıya şamil etməsidir. İslam orucu nəfsə işgəncə verməkdən və cəza vasitəsi olmaqdan arındıraraq Allaha yaxınlaşdıran bir ibadətə çevirib. İstisnaları çıxmaqla həddi-büluğa çatan hər müsəlman üçün orucu vacib bilib, ancaq insana gücünün çatmadığı, ona zülm verəcək şeyləri əmr etməyib, əksinə, sahurun gec yeyilməsini savab sayıb, sahura durmağı,