r şey olmadığına inandırırdı. Arada zəhləmi tökən sualları bir-birinə calayıb məni yorsalar da, qəlbigeniş, xeyirxah adamlar idilər. Bu adamlarda günah görmürdüm, oturduqları yerdə işə düşməkdən, polis qapısında avara qalmaqdan qorxurdular.
İkinci gün axşam sağollaşıb onlardan ayrıldım. Açığı, huşsuzluğum ucbatından o astagəl, yastı-yapalaq kişinin adını tamam unutmuşam, amma xatirimdən çıxmamış deyim ki, sonralar onların yaxşılığından artıqlaması ilə çıxdım. Şaxtalı yanvar günlərində sızıldayan sümüklərimin ağrısını kəsmək üçün bilmirdim canımı hara qoyum. Yaxşı ki, uşaqlar hərəsi bir tərəfə dağılışmışdılar: biri rayonda, o biri köhnə qız tanışının evində kef çəkirdi. Əclafların başını piyləmək asan olmadı, amma inandıra bildim: guya içib yazıçının ictimai mövqeyi, ədəbi vicdanı üstündə dava salmışam. Ənvər irişib qapıdan çıxhaçıxda nümayişkaranə şəkildə demişdi: ədəbi vicdanına nənəm işəsin!
O əzablı günlərdə bacımın zəngi qanımı bir az da qaraltdı. Atamın vəziyyəti pisləşmişdi, dediyinə görə, yeyib-içməyindən də olub, bircə quru nəfəsi gedib-gəlir. Kişi anamın dərdinə tab gətirdi, yoxluğuna birtəhər öyrəşmişdi. Lap yaxşı bilirdim: onu mənim dərdim sındırdı. Min-min arzuyla, ümidlə oğlunu paytaxta yola salan atanın istəklərinin puç, başının aşağı olmasından dəhşətli nə var?! Görən, bu dərdli kişi qohum-qonşu üzünə necə baxır?!
İki gün sonra hər şeyə - canımın ağrılarına, utanmaq hissinə, qohum-qonşu arasına çıxmağın acısına tüpürüb birbaş rayona getdim. Bacım məni bağrına basıb hönkürdü, mən alçaq qardaş olduğuma görə onun qarşısında xəcalət çəkdim. Atam bir dəri, bir sümük qalmışdı. Halsız, taqətsiz, çəlimsiz əllərini əlimə alıb ona təsəlli verdim. Təngnəfəs olmuşdu, ayaqları elə bil uşaq ayağıydı: yer tutmurdu. Hər şey gözlərindən oxunurdu: Məni sən yıxdın, nankor oğul! O gün anamın məzarı başına gedib doyunca ağladım.
Səhəri əmilər, dayılar başıma ağıl qoymaqdan yorulmadılar. Bu əbləh yığını qarğa-quzğun kimi üstümə tökülüşmüşdülər. Dayaz ağılları,