ayrıdır. Bir də gördün, bibimin oğlu Mehrab səhər tezdən qapımızda bitdi: qapı-qapı gəzib süd, qatıq, pendir... qışqırırdı. Həyət-bacamızdan toyuq-cücə əskik olmazdı. Anam hər bazar bir vedrə yumurta yığıb əlimə verirdi: apar Zəncəfil nənəyə! Zəncəfil nənə bazarın köhnə arvadlarından idi. Bir az xırdaçılığı vardı, bir də gördün sifariş göndərirdi: vedrədə iki yumurta kəm gəlir. Amma belə baxanda, pis adam demək olmazdı ona. Hər dəfə vedrəyə meyvədən, konfetdən atardı ki, evdə yeyərsiz. Məni “ağmaya” çağırırdı. Piştaxtanın yanından uzaqlaşanda arvadlara “bir az böyüsün, gör neçə oğlanın ağlını yerindən oynadacaq” dediyini dəfələrlə eşitmişdim. Günortaya yaxın Mehrab cibidolu pulla gələrdi, Zəncəfil nənə çox gecikdirməzdi haqq-hesabı. Bibimin xəstəliyi olmasaydı lap yaxşı güzəran keçirərdik, korluq çəkməzdik. Sonra atamı işdən çıxardılar. Heç nə, guya dövlətin malını oğurlayır. Müdir çağırmışdı ki, Allahına şükr elə səni dama basdırmıram, get, uşaqlarına qurban ol! Kişi yaman fikir çəkirdi, dost-düşmən qalmamışdı qapısına getməsin; mənə bir iş verin! Qonşumuzda Gülrux xala vardı, keçən il öldü, anam onu özünə simsar bilirdi. Əlinə imkan düşən kimi məni göndərərdi ki, Gülruxu çağır gəlsin. Saatlarla dərdləşirdilər. Bir dəfə gördüm, içi siqaret kötükləri ilə dolu olan külqabını Gülrux xalaya göstərir. İyirmi bir dənə saydı. Hamısı da atamın gecə çəkdikləriydi. Anamı heç vaxt belə ağlayan görməmişdim. Qollarımı boynuna dolayıb sakitləşdirmək əvəzinə, mən də ona qoşuldum. Bilirsən, Rəcəb, subay vaxtı anamın atama könlü yatmayıb. Güclə görüşdürüblər, döyə-döyə ərə veriblər. Amma evlənəndən sonra kişiyə elə bağlanmışdı, atamın yanından külək ötəndə, elə bil arvadın ətini kəsirdilər. Hərdən söz-söhbətləri, umu-küsü olurdu, amma dolanışıq, güzəran qayğıları, çox çəkmirdi onları yenidən doğmalaşdırır, evimizdə əmin-amanlıq yaranırdı. Kişinin əli hər yerdən üzüləndə həyət-bacanı becərməyə girişdi. Anam özü istəmişdi: nişan üzüyümü sat inək al, südü bizi dolandırar. Üzük bəs