r getdikcə daş qəbiristanlığına bənzəyirdi. Daşa, asfalta bu qədər sevgi hardanıydı, görən? Hündür təpələrdəki binalar Manhettendəki əkiz binalara oxşayırdı. Tehranı da bir vaxtlar mən bu cür görmüşdüm. Sivilizasiyaların hamısının axırı bir yerdə qurtarır - daşlıqda. Daş ürəklər, qəlblər, korşalmış hisslər, yoxa çıxan və tutya kimi axtarılan mərhəmət, humanizm. Adamlar qocaldıqca humanistləşir, sivilizasiya yaşlaşdıqca azğınlaşır.
Gündən-günə artan, ucalan binalara baxdıqca evsiz-eşiksiz adamları düşünürdüm, onlar ölkədə on minlərlədi, amma bu qədər binalar kimsəsizlikdən qaranlığa qərq olub...
Evdə ləngimədim, Fatiməgilə getdim. Onların ev ünvanını İstanbulda olarkən Yılmaz bəydən almışdım, Fatimə xanımın universitetə göndərdiyi cavab məktubunun surətini də özümlə götürmüşdüm.
Lazım olan ünvanı tapmaq asan olmadı. Şəhər tamam dəyişmişdi. Parkları hündür binalar və kafelər, səkiləri mağazalar əvəz eləmişdi. Nəhayət, axtardığım binanı tapdım. Bir zamanlar burda, balaca parkın ortasında cavanların sevdiyi "Nərgiz" pivəxanası vardı. İndi o yoxa çıxmışdı.
Maşın əlindən tərpənmək mümkün deyildi. Həyasız və nadan sürücülər maşınlarını harda gəldi saxlamışdılar. "İnomarka"lar piyada yolunu bağlamışdılar. Onların ünvanına lənət yağdırmaqdan savayı əlimdən heç nə gəlmədi.
Fatiməgil də təzə binadan ev almışdılar, daha doğrusu, köhnə məhləmiz söküləndə ona da pay düşmüşdü.
Susuzlamışdım. Marketə girib su aldım. Qoca bir qarı çörəyin dörddə birini almaq istəyirdi. Satıcı isə vermək fikrində deyildi.
- Bunun qalanını kimə satım, - deyə donquldanırdı.
Qadın yazıq nəzərlərilə mənə baxdı. O, əstəğfürullah, sümük gözləyən itlərə oxşayırdı, gözləri lap xırdalaşmışdı, bəbəklərini ağ pərdə örtmüşdü. İndi o, məni, yəqin ki, huri - mələyə oxşadırdı. Qarının baxışlarını oxumaq elə də çətin deyildi: "Bəlkə sən kömək edəsən?!"
- O çörəyi bütövlükdə qarıya ver, pulunu məndən çıxarsan, - dedim və satıcıya on manat uzatdım.
Satıcı utanan kimi oldu, bir balaca qızardı da:
- Məni