ə xəzri əsir, stolun üstündəki səməni rəngbərəng şamların işı-ğında yaşıl alov kimi odlanıb yanır. Nəsə demək istəyirsən, amma dodaqların aralanmır, çünki bilmirsən bu balaca, arıq oğlan uşağı kimdir. Yuxudan qəfil ayılıb, ürəyinin döyüntüsünü dinləyə-dinləyə gözlərini qaranlıq tavana zilləyəndə, birdən yadına düşür ki, həmin o balaca oğlan uşağı sən özünsən, səndən və nənəndən savayı o otaqda heç kəs ola bilməzdi. Sonra fikirləşirsən ki, qırx ilə yaxındır nənəmi yuxuda görmürdüm, bəs indi niyə gördüm, görəsən yenə ciyərimdən qan gələcək?.. Öskürək səni tutur, sinən yenə partlamaya düşür, hülqumun boğazından çıxmaq istəyir, amma ciyərlərindən qan gəlmir. Yəqin nənəmi yuxuda görmək mənə düşür. Ay nənə, necə deyirdin? "Bala, çörəyi götürəndə heç olmasa bismillah de". Unutmuşam, ay nənə, haçandır "Bismillah"ı dilimə gətirmirəm... Hansı axmaq deyib ki, kişi ağlamaz! Yaxşı ki, arvad yatır. Nə ürəyimin döyüntüsünü eşidir - öskürməyimə qarşı onda şərti refleks əmələ gəlib, ayılmır - nə də gözlərimin yaşardığını görür. Görsəydi, yenə deyəcəkdi "psixsən"... Psixlik məsələsində, deyim, arvad tamam haqsızlıq eləyir, nainsaflıq olar: kim qırx yaşından sonra, bizim dünyada bəzi-bəzi əhvalatları yavaş-yavaş başa düşüb dərk edəndən sonra, çox demirəm, müxtəsərcə də olsa, psixlik azarına turulmur?.. Mən ancaq bir zümrə tanıyıram: o da ibarət olsun sabahın çörək pulu dərdini çəkməyən kalan adamlarından. Qalanlardan kimi dindirsən, əlbəttə, məhz bu nöqteyi-nəzərdən, kimi balaca sorğu-suala tutsan, görəcəksən, o söz, rəhmətlik Zülfüqar əmim demişkən, üfləmədi... Mən əvvəllər, əvvələr deyəndə ki, iki il qabaq, gecə gördüyüm yuxularımı arvada danışanda o, yamanca əsəbiləşirdi. Çünki sınamışdı: mən yuxuda bir ölümü gördümmü, sabahı mütləq bir hadisə baş verirdi. Ya arvad trolleybusa minib basabasa düşəndə sumkasını açıb pulunu oğurlayırdılar, ya qaynım avtobusdan enəndə yıxılıb ayağını burxudurdu, ya da baldızımın evdə qaz kolonkası partlayırdı. Bir dəfə iş o yerə gəlib çatdı ki, mən