onnardan birinin üstündə oturub, mənciyəzə baxır, gözlərində də, başın haqqı, yekə-yekə ulduzlar yanır...

Mahmud çömbəldi, dizlərinə dirsəklənib başını əlləri arasına aldı, amma heç bir şey demədi.
Zülfüqar kişinin evindən ağlaşma eşidildi. Moşu qanrılıb, qorxa-qorxa səs gələn səmtə baxdı. Mahmud başını qaldırdı.
- Temir, o arağı da aç... Süz, ay yetim, süz, içək ki, bəlkə yanğımızı söndürə bilək.

* * *


Tək mən deyiləm yuxulara inanan. Yəqin əksəriyyət inanır, amma söhbətdə-filanda özlərini elə göstərirlər ki, guya inanmırlar: yəni nə yuxu, nə röya - hamısı aydınca izah olunası məsələlərdir. Ya da boyunlarına almağa utanırlar. Yadımdadır, əvvəllər heç utanıb eləmirdilər... Amma mən boynuma alıram ki, yuxulara əvvəllər də inanmırdım, indi də inanıram, - hərçənd, etiraf etməliyəm, əvvəllər daha çox inanırdım - çünki əvvəllər ümidlərim də çox idi. Ümidlə yuxu isə Siam əkizləridir - biri öləndə, o biri də yaşamır.
Nənəm deyərdi, su aydınlıqdı, at savaşdı, qovğadı, ilan var-dövlətdi. Qalanı yadımdan çıxıb. Mənim yuxulanmı tərsinə yozardı, təkcə
mənim yox, elə bütün qohum-əqrəbanın, qonum-qonşunun da həmçinin. Yanına gələrdilər, ordan-burdan söhbət eləyəndən sonra, görərdin ki, hərəsi öz yuxusunu danışardı, nənəm diqqətlə qulaq asardı, sonra yəqin ürəyinə xal salmamaq, qan qaraltmamaq, ümidləri qırmamaq naminə başlardı yuxulan tərsinə yozmağa. Bizdən narazı, xeyir-duasız gedən olmazdı. Ələlxüsus, dava vaxtı, tərsinə yuxu yozmağı bacarmaq az şey deyildi.
Bir ala-bula pişiyimiz vardı, nənəmin səsini eşidən kimi irəli gəlib, düz qabağında dayanıb, başlardı döşəməni cırmaqlamağa. İndiyəcən bu iki səs qulağımdadır: peyğəmbərlik eləyən nənəmin yorğun, nigaran səsi, bir də pişiyin dırnaqlarının səsi.

Uşaqlıqdan yuxu görməyə adət etmişəm. İndinin özündə də, hər gecə, yerimə girib yorğanı üstümə çəkən kimi - şeytanın qulağı kar olsun, özümə tilsim oxuyuram ki, bu gecə mütləq yuxu görməliyəm və doğrudan da görürəm... Əlbəttə, daha səhərlər arvada danışmamaq