gördüyün yuxular bircə-bircə geri dönməyə başlayır. Bunu mən dəfələrlə sınamışam. Görürsən ki, günlərin birində, səhər yuxudan oyanan kimi, səbəbsiz-filansız uşaqlığının və ya cavanlığının bir məqamı, bir əhvalatı yadına düşür, tamam unutduğun, illərin qaranlığına hopub ərimiş bir hadisəni, bir baxışı, bir səsi, bir sözü dəqiq və aydın xatırlayırsan. Sonra bu da yadına düşür ki, gecə yuxuda qarpız yemisən, kiminsə səsini eşitmisən, indi beynindəki kilidli qapılardan birini açan həmin qarpızın dadıdır, həmin səsdir. Mənim ən çox sevdiyim bu qəbildən olan yuxulardır. Öz aramızdır, keçmişə qayıtmağı, təzədən yaşamağı kim arzulamır ki?..

Həyətimizdə, bir maykada və tursikdə, ayaqyalın, başaçıq dayanıb, əlimdəki turş almadan dişdəm vura-vura Seyfulla əminin işinə tamaşa eləyirdim. Seyfulla əmi bütün günü həyətimizi, binamızın dörd yanını süpürür, axşama kimi işləyir, axşamüstü, hələ qaranlıq düşməmiş, ağ döşlüyünü çıxarıb, pas atıb qaralmış vedrəsini, uzunsov cod süpürgəsini zirzəmidə gizlədib, müharibə qurtarandan bir ay sonra aldığı "Qafqazın müdafıəsinə görə" medalını taxır döşünə, düz ayaqlarınm altına baxa-baxa tindəki dükana gedir. Bir şüşə şirin şərab, bir balaca kağız bükümü şor pendir alıb geri qayıdır, hələ həyətdən dağılışmayıb bir küncdə dayanmış biz uşaqları görüb, qalın barmağı ilə bizi hədələyə-hədələyə deyir: "Ay sizin başınıza dönüm, sizin qadanızı ahm. Gedin bay-bay eləyin də!" Biz isə bu sözlərə məhəl qoymuruq, durduğumuz yerdəcə dayanıb, bir-birimizə göz eləyə-eləyə, işarə verə-verə, maraqla onun arxasınca baxırıq. Çünki Seyfulla əmi qıl körpüsü kimi amanabənd, daşları kələ-kötür pilləkənləri qalxıb ikinci mərtəbədəki dəmir qapınm arxasında yox olandan düz yarım saat onun nazik, yanıqlı səsi eşidiləcək: Seyfulla əmi səsinin kövrək yerinə salıb, segah üstündə dağlardan, dərələrdən, çaylardan oxumağa başlayacaq...

Sonra, hava qaralıb, pəncərələrdə seyrək işıqlar ağarıb-qızarmağa başlayanda, bizim həyətə sütül bir leytenant gələcək. Bu leytenant