, həyətlərindəki zibilxananın girəcəyində şalbandan sallanmış elektrik lampasının işığını xatırladı, bu işıq uzaq sarı ləkə kimi gözləri qabağında dəyirmi-dəyirmi halqalar əmələ gətirdi və üstəlik də, xəstənin ürəyi darıxdı. Bir bəyaz rəng gözlərindən içəri axdı.
- O pəncərələri aç, ciyərlərim partladı. Qoy bir təmiz hava udaq, - dedi.
Arvadı narazılıqla ərinin üzünə baxdı.
- Sən allah, qoy oturmuşuq. Axşam söz verib Mark Georgiyeviç gəlsin. Qoy görək nə deyir, sonra pəncərələri açarıq.

***

Doktor Mark Berqman vaxtilə, təxminən otuzuncu illərdə dədə-baba yurdu Jitomirdən baş götürüb Bakıya gəlib, şəhərin o zaman "Bondarnıy" deyilən məhəlləsində məskən salmışdı. Köçməyinə köçmüşdü, amma bunun dəqiq səbəbini bilənlər azdı, bəlkə də heç yoxdu. Hər halda doktorun özü bu tələm-tələsik, narahat və təhlükəli köçün səbəbini izah eləməyi xoşlamırdı, neçə illər bundan qabaq olmuş bu xoşagəlməz əhvalatı elə bil birdəfəlik yadından çıxarmışdı; hər gün səhər yazı masasının üstündəki tozu nəm əsgi ilə sildiyi kimi, Jitomir-Bakı əhvalatını yaddaşından həmişəlik silib tullamışdı. Onun özunə hərdən, ələlxüsus, son iki-üç ildə elə gəlirdi ki, heç Jitomirdə olmayıb, orada dünyaya gəlməyib, atasının, anasının qəbri də orda deyil. Mark Berqman Bakıda anadan olub, Bakıda boya-başa çatıb, özü də, onu anası Dora Solomonovna doğmayıb, nə isə bir möcüzə baş verib və o, menzurka kimi bir şeyin içində əmələ gəlib doğulub. Bir Allah bəndəsinin harda anadan olduğunun və kimin qarnından çıxdığının bu dünyaya, bu günə, bu axşama nə dəxli?.. Hər dəfə bazar günü, qışın soyuğunda, yayın istisində Bayıl bazarına, evdə saxladığı balıqlara yem almağa gedəndə bu fikrin həqiqət olduğuna daha çox inanırdı. Balıq bazarına gedəndə taksiyə minmirdi. Bütün yolu piyada gedə-gedə, yan-yörəsinə baxa-baxa, səhərin ilıqmı, ya soyuqmu havasında xumarlana-xumarlana dünyaya verdiyini vermiş, dünyadan aldığını almış bu qoca yəhudi hər anın, hər dəqiqənin xırda və ötərgi səadətini canına hopdururdu, qanına