t verici əməllərə dəvət etdikdə qəbul edin”(Ənfal 24) Əgər bir şəxsin belə bir vəhyani və İlahi həyatı olmasa o diri olsa da ölü sayılır. Başqa sözlə desək Qurani-Kərim insanın diri və ölü olmasına təbii və cismi baxımdan deyil, ruhi və qəlbi cəhətindən baxır. Ruhu və qəlbi imanlı olduqda onu zahiri baxımdan ölmüş olsa da diri və hətta sağlam hesab edir. Əks halda isə o zahirən diri və sağlam olsa da lakin əslində ölü və xəstədir. Elə buna görə də Quranın məsələyə baxışı ilə insanın baxışı tam fərqlənir. Biz diri və sağlam, eləcə də ölü və xəstə insana zahiri, Qurani-Kərim isə batini baxımdan baxır. Bunun üçün də Qurani Kərim kafirləri ölü, möminləri isə diri hesab edir və buyurur: “Onlar ölüdür və diri deyillər”(Nəhl 21) “Dirilərlə ölülər barabər deyillər”(Fatir 22) Yəni ölüm insanlıq əsərinin aradan getməsi mənasınadır nəinki varlığın aradan gedib yox olması mənasında. Kafirlərə ölü deyilməsi bu baxımdandır ki onlar artıq heç bir təsirə malik deyillər. “Allahın nemətlərini küfrə çevirib öz qövmlərini “bəvar” evinə daxil edən şəxsləri görmədinmi”(İbrahim 28-29) Burada “bəvar” kəlməsi həlak olmaq deməkdir. “Bair sözü isə “həlak olan” mənasındadır. Ona görə də ərəb dilində təsirsiz yerə “bair” deyilir. Beləliklə həyat və ölüm qəlbin və ruhun diri yaxud ölü olması ilə ölçülür. Yəni qəlb diri olsa deməli həyat var. Həmçinin artıq bu məkan və zaman tanımır. Əks halda isə qəlbi ölü olan şəxs deməli ölü şəxsdir. Həzrəti Peyğəmbər(s) buyurur: “Ölülərlə oturub durmayın.” Soruşdular bu necə mümkündür? Peyğəmbər(s) buyurdu: “Qəlbini dünya ilə öldürənlərlə əlaqəni kəsin.” Buna görədə kafir və münafiq ölürsə bu o deməkdir ki elə ölü ölür. Lakin burada da həyat davam edir. Necə ki əgər mömin də ölürsə onun üçün də həyat davam etməkdədir. Sadəcə ikincinin həyatı daha üstün olduğu üçün ona həyat deyilir. Necə ki Allah Təala buyurur: “Hər kəs kişi və qadından iman gətirib saleh əməl etsə ona pak bir həyat verərik.” Burada həmin şəxs diri olmasına baxmayaraq Allah yenə də ona “pak