a görə
də intihar söhbətini ortaya atmaq lazım deyildi. Qəhrəmanın
başına başqa oyun açmaq da olardı. Məsələn, maşın qə-
zası. Nə isə, özüm də xeyli təsirləndim bu ölüm səhnəsindən...
Nicatın dəfni səs-küysüz, təmtəraqsız keçdi. Molla
intihar edən şəxs üçün cənazə namazı qılmaqdan imtina
etdi. Cənazənin üstündə Quran da oxunmadı. Molla səbəblə-
ri Aslan müəllimə izah edib, üzrxahlığını bildirdi. Necə də
olsa, kəndin ən sayılıb-seçilən kişilərindən idi Nicatın atası.
Ona dinin bu barədə hökümlərini bir-bir, səbirlə izah etdi.
Cəsədi qəbirə qardaşları düşürdü. Molla isə kənarda
Nicatın günahkar ruhu üçün dua edirdi. Təkcə Nicatın dostları
mərasimin bu cür keçirilməsindən razı idi. Əvvəlcə filosof
Ramal, sonra İlham danışdı. Digər dostlar da bir-iki kəlmə
ilə Nicatı xatırladı və sonda doktor Orxan əsəbi çıxış elə-
di. Hakimiyyəti, hakimiyyətin ölkədə yaratdığı qorxu mühitini
top atəşinə tutdu. Onun sərt çıxışından sonra camaat da-
ğılışmağa başlamışdı...
Filosof Ramal da Nicatın intiharını qəbul edə bilmirdi.
Ürəyində sosializmə könül vermiş, qıpqırmızı bir ölkə
qurmaq arzusu ilə alışıb yanan Nicat Aslanı qınayırdı. Əgər
yaşamın dəstəkləyə bildiyi böyük bir mücadilə varsa, bu
29
burjualara xas kiçik axmaqlıqlar üzündən heçə sayıla bilməzdi.

Şübhəsiz ki, Nicat doğru hesab etdiyi şeyin arxasınca
gedən, fikrini sərt və açıq deməkdən çəkinməyən biri idi.
Amma, yenə də bu cür xəlvət aradan çıxmaq olmazdı.
...Bizim tərəflərdə buna “aradan cırmaq” da deyirlər...
***
... Dəfn mərasimindən sonra Nicatın dostları geriyə -
Bakıya qayıtdılar. Adətən belə günlərdə rahatlanmaq, sakitləşmək
üçün içərdilər. Bu dəfə nədənsə spirtli içkiyə qəti hə-
vəs yox idi. Ya da ayın ortası olduğuna görə kasıbçılıqdı.
Yolda bir neçə yerdə dayanıb çay içsələr də, heç kəs pivə və
yaxud araq vurmaq istəmədi. Vallah, dəqiq pulsuzluq imiş.
Hər dəfə oturanda Nicatın intihar səbəbi müzakirə olunurdu.
Dostları onun qəfil intiharını hələ də qəbul edə