yazdı: “Əgər xasiyyəti pisdirsə, qızını ona vermə”.
Hədislərdə qızı şərabxor və əyyaş, əxlaqsız və zinakar adama ərə vermək də bəyənilmir. Fasiq, yəni günahkarlıqda ad çıxarmış, ardıcıl olaraq günah işlər görən adama qız vermək də bu qəbildəndir. Peyğəmbər buyururdu ki, qızını fasiq adama ərə verən ata sanki qəti-rəhim etmiş kimidir. Qəti-rəhim qohumlarla rabitəni kəsməyə deyilir və böyük günahlardan sayılır. Aydındır ki, dindar atanın qızı fasiq oğlana ərə getsə, ata evi ilə rabitəsi çox zəifləyəcək və hətta bəlkə də tamamilə kəsiləcək. Çünki qızın atası ilə əri arasında böyük uçurum vardır və bu iki nəfər bir-birini həzm etməyəcəklər.
Oğlanın dürüst əxlaqlı, ailəsinə, arvadına bağlı adam olması da mühüm şərtlərdəndir. Gəzəyən, gözü ətrafda olan, əxlaqsızlıq edən oğlana qız verilməz. Amma əgər oğlanın keçmişdə günahı olubsa və sonra tövbə edib doğru yola qayıdıbsa, təbii ki, tövbəsinə əməl etdiyi məlum olarsa, onunla qohum olmağın maneçiliyi yoxdur.
Müqəddəslərimiz həmişə özlərinə kürəkən seçərkən oğlanın dindarlığını, əxlaqını, şücaətini, ibadətini əsas şərtlərldən sayıblar. Bunu xatırlamaq kifayətdir ki, Peyğəmbərimiz öz sevimli qızı Fatiməni, elçilərin çoxluğuna rəğmən, məhz yuxarıdakı keyfiyyətlərin sahibi olan Əli ibn Əbu Talibə (ə) ərə vermişdi.
Böyük alimlər də özlərinə kürəkən seçəndə oğlanın savadını, təqvasını, əxlaq və qabiliyyətini əsas tuturdular. Bir çox böyük alimlər tələbələri içindən seçilmiş cavanlara öz qızlarını ərə verirdilər. Tarix səhifələri bu cür faktlarla zəngindir.
Sonda bunu da qeyd edək ki, oğlanın kasıb olması onun elçiliyini rədd etməyə əsas vermir. Necə qızı seçərkən gözəllik əsas şərt sayılmır, oğlanda da var-dövlət və maddi imkan əsas deyil. Əlbəttə, oğlanın həyat üçün zəruri olan şəraitə malik olması daha yaxşıdır. Amma oğlanın və valideyninin sərvəti, vəzifəsi gərək qız atalarının gözünü qamaşdırmasın. Çünki var-dövlət üzərində qurulan ailələrin bünövrəsi adətən çox zəif olur. Əksinə, mənəviyyat, əxlaq, ruhi yaxınlıq və