, bir şey də deyim. Bu gün səhər radioyla bir verilişə
qulaq asırdım. Heç bilmirəm nə veriliş idi, ancaq orda bir şey
dedilər, mənim yaman beynimə batdı. Təxmini deyirəm, dəqiq
yadımda deyil. Üç obrazı əsas götürmüşdülər. — Pəncərə, qapı,
güzgü, məcazi mənada, əlbəttə. Deyir bəzi adamlar otaqlarında
pəncərələri, qapıları güzgülərlə əvəz eləyir, yəni hara baxır,
özünü görür. Belə adamçün yalnız tək bir özü mövcuddur.
Onun üçün nə pəncərədən görünən mənzərə var, nə də qapının
dalındakı həyat. Ancaq güzgü. Ancaq özü. İkinci qisim
adamlar pəncərədən baxır. Pəncərədən dünyanı, həyatı seyr
edirlər, seyrçidirlər. Pəncərədən kördükləri yaxşılıqları,
pislikləri ancaq kənardan müşahidə edirlər. Və nəhayət üçüncü
qisim adamlar qapını açıb həyata, insanların yanına çıxanlardır.
Pəncərədən gördüyü yaxşılıqlara qapıdan çıxıb qəhmər
dururlar, pislik görəndə yenə qollarını çirməyib davaya
girişirlər. Pəncərə, qapı, güzgü. Mən qapının tərəfdarıyam, —
bir qədər susub güldü və əlavə etdi: — Əlbəttə, o demək deyil
ki, mən sumkamda güzgü gəzdirmirəm.
Küçədən maşın keçdi gecənin səssizliyi parçalandı, maşın
səsi uzaqlaşanda, sükut yenə qapandı.
—Bilirsən, Təhminə, sənin dediklərin çox doğru və gözəl
fikirlərdir. Ancaq məsələ ondadır ki, bütün bunlar yenə də
abstraksiyalardır, mücərrəd məfhumlardır. Mənə isə konkret
cavablar lazımdır. Başa düşürsən, mən bilmək istəyirəm ki,
şəxsən mən — Namazov Nemət nə üçün yaşayıram, hansı
amalla, hansı məqsədlə? Məni düzgün başa düş. Mən nihilist
145
və skeptik deyiləm. Yüksək amala da inanıram. Böyük mənada
məqsədim də var. Cəmiyyətin məqsədlərini başa düşürəm.
Xalqımın problemlərini də anlayıram. Ədalətli, azad, gözəl bir
cəmiyyət. Bərabərhüquqlu insanlar, bərabərhüquqlu millətlər.
Nə əzən var, nə əzilən. Bütün dünyada sülh və əmin-amanlıq.
Ən uzaq ölkələrdə belə aclıq, fəlakət, xəstəlik olmasın. Mən
bütün bunları arzu edirəm. Bu məqsədlərin yolunda, necə
deyərlər, canımı, qanımı verərəm. Çox yaxşı. Amma