ə düşünürdü, — axı,
bu səyahətə çıxmağımızı o təkid elədi. "Sonra oğul-uşaq
basacaq sizi, macalınız olmayacaq belə-belə səyahətlərə, nə
qədər cavansız, əliz-qoluz bağlı deyil, gedin gəzin də"... Anası
düz deyirdi, — belə səyahət insana ömründə olsa-olsa bircə
kərəm düşür... Anası onu çox dilə tutdu.
Zaur etiraz eləmirdi, amma doğrusu, çox elə meyli də yox
idi. Axır vaxtlar hər şeyə necə yanaşırdısa, bu səyahətə də eyni
cür münasibət bəsləyirdi — tam bir biganəlik, laqeydlik... "Nə
olar, gedərik-gedərik, getmərik-getmərik"... Bir yana baxanda,
səyahətlər, xoş günlər, həyatın bütün başqa naz-nemətləri —
məgər Zaur bütün bunların xətrinə dəyişməmişdimi ömrünü?
Amma indi bu barədə düşünmək istəmirdi, ümumən heç bir şey
düşünmək istəmirdi.
Qaranlıqda pıçıltıyla arvadını çağırdı:
—Yatmısan? — Cavab çıxmadı. Bilirdi ki, çavab
çıxmayacaq. Firəngizin nə zaman yatdığını sakit, dinc nəfəs
almasından bilirdi. "Firəngiz heç zaman xoruldamır". Bu,
nigahlarının ilk ayında Zaurun elədiyi ən böyük və xoş
kəşflərdən idi. Doğrudan da, Firəngizin xoruldaya biləcəyini
təsəvvür eləmək də mümkün deyildi. Zaur fikrində həmişə
Firəngizi çox bahalı şüşədən cilalanmış şəffaf güldana
bənzədirdi. Ağla sığışdırmaq olmurdu ki, belə bir güldan
xoruldaya bilər, qışqıra bilər və bir də Zaurda belə bir təsəvvür
155
vardı ki, qəfilcən bu güldana naqolay toxunmaq, onu salıb
sındırmaq olar... Özündən altı yaş kiçik olan bu qıza, onun
arvadı olmuş Firəngizə münasibətində dolaşıq bir duyğu kələfi
vardı — həm nəvaziş, həm qayğı, həm də qalın bir pərdə...
Firəngiz çox utancaq idi, kimsə onun haqqında danışanda
qıpqırmızı qızarar, yanaqlarını puçur-puçur həya təri basardı.
Bu, bəzən Zauru əsəbiləşdirərdi, nədənsə dərhal Firəngizin
ailəsi — atası Murtuz, anası Alya, qardaşı Spartak gəlib
dururdu gözlərinin qarşısında: o zaman Zaura elə gəlirdi ki,
Murtuzun kobudluğu, "mənəm-mənəmliyi", Alyanın özündən
müştəbehliyi, Spartakın cüvəllağılığı kimi Firəngizin