a radiocihazı
qurdalayıb ərəb və İran musiqisinə qulaq asardı — ləzzətlə
gözlərini də yumardı, qulağını dirəyərdi cihazın dinamikinə,
175
necə deyərlər, "çorta gedərdi" və yalnız hərdən-birdən ağzını
marçıldadıb "bəh-bəh" deyərdi. Valideynləri böyük cah-cəlallı
məclislər düzəldərdilər, bu məclislərdə uzun-uzadı, adamın
ürəyini çəkən duzsuz sağlıqlar deyilərdi. Və valideynləri elə bil
iynə üstündə oturardılar: amandır, birdən qonaqların yeri səhv
düşər, başda oturmalı qonaq aşağı düşər, aşağıda oturmalı
adam başa keçər, amandır, birdən bir adam yaddan çıxıb qalar,
sağlığına badə qaldırmazlar, amandır, birdən siyahının sırası,
ardıcıllığı pozular: kiminsə ünvanına əvvəlcə sağlıq deyilər
(halbuki onun sağlığı sonra deyilməliydi), kiminsə sağlığı
sonra deyilər (halbuki əvvəl deyilməliydi) və belə məclislərdə
tamadalığa məhkum olmuş bədbəxt, yumordan məhrum biçarə,
dəridən-qabıqdan çıxardı ki, məzəli bir söz desin və dediyinə
də bircə özü gülərdi, amma qonaqlar da başa düşəndə ki, bu
yerdə gülmək lazımdır, birtəhər, zornan irişərdilər...
Valideynlərinin bütün bu həyat sistemini Zaur öz-özlüyündə
"müsəlmançılıq" adlandırardı və heç fikirləşməzdi ki, bədbəxt
müsəlmanlar haçandan sağlıq deyiblər görəsən, haçandan bəri
tamada seçiblər?
Bir də ki, saysız-hesabsız qohum-əqrəbaları vardı və tez-tez
onlara təşrif gətirən bu yad adamlarla kəlmə kəsmək, xoş-beş
eləyib, hal-əhval tutmaq məcburiyyəti vardı... Bir də evlərinə
gələnlərlə anasının daimi söhbətləri, qeybətləri vardı: kim necə
yaşayır, kimi hara qabağa çəkiblər və məlumdur ki, nə yolla
çəkiblər, kim kimin adamıdır, kim kimin arxası, dayağıdır, kim
kimin yerlisidir, filankəs filankəslə gəzir, filankəs də filankəslə,
filankəs filan qədər qazanır, filankəs filan şeyi alıb, filankəs
arvadını döyür, ya filankəs ərinin başına min fırıldaq açır...
Bütün bunlar Zaurçün yad və yabançı idi, onun sevmədiyi,
bəyənmədiyi, bəzən, hətta nifrət bəslədiyi başqa bir aləmin
bəlirləri idi. Və bu aləmin