" deyirdi, özü də bilmirdi ki, Cabbar
dəqiq surətdə ona nə təklif edir. Cabbarın səsinə başqa səslər
— atası Məcidin, anasının, xalalarının, Murtuzun, Alyanın,
Bəhram əminin, Tahirənin, Rüxsarə xanımın, Şahinin səsləri də
qarışırdı... Bircə Firəngizin səsi gəlmirdi... Firəngizin yanaqları
qıpqırmızı alışıb yanırdı. Zaur fikirləşirdi ki, doğrudan da, çox
gözəl qızdır Firəngiz və elə bil onun susub dinməməyini
qavrayır, sükutunu eşidirdi. Firəngizin sükutu yəqin ki, Zaur
203
haqqında, onunla quracağı gələcək xoşbəxt ailə həyatı
haqqında təsəvvürlərlə dolu idi — ola bilməz ki, bütün bu
xəyalları Alya xanım yavaş-yavaş, altdan-altdan qızına təlqin
eləməsin. Səslər bir-birinə qarışırdı, amma ayrı-ayrı cümlələrə
diqqət etsən, kimin nə danışdığını təyin etmək olardı.
—Əşi, mənim ştabımda idi, əlaltım idi, şunu götür, şunu
qoy, indi bir gör nə ağız bəhəm eləyib, küçədə görəndə adamzad
tanımır. — Murtuz deyirdi bunu...
—Keçən il Londondan qayıdanda Varşava qəbul eləmədi,
Praqaya uçmalı olduq, mən idim, professor Speranski idi. —
Bəhram Zeynallı deyirdi bunu...
—Apardı məni sklada, mama, dedi, seç hansın bəyənirsən,
vallah, Rüxsarə xanım, nə gizlədim, gözüm dörd oldu, day
könlün nə istəyir — nə rəng, nə fason, nə biçimdə — hamısı
var. — Alya deyirdi bunu. Həmişəki kimi oğlu Spartakın
şücaətindən basıb-kəsirdi. Spartak haçansa onu cürbəcür qıt
mallarla ağzınacan dolu olan qeyri-adi anbara aparıbmış, — bu
əhvalatı Alya xanım azı bir on dəfə danışıb Zivər xanıma və
Zivər xanım da azı bir yeddi dəfə Zaura. Spartak Alya xanımın
sevimli mövzusu idi, amma yeganə mövzusu deyildi. Spartak
mövzusundan başqa iki daimi mövzusu da var idi — əri
Murtuzun xidməti və qızı Firəngizin isməti…
—Lazım gəlsə mən elmi katiblə də danışa bilərəm, mənim
xətrimi çox istəyir, təşkil edərik bizdə müdafiəyə buraxarlar. —
Bunu Cabbar deyirdi və Zaur da:
—Bəli, bəli, əlbəttə, — deyirdi ona.
Zivər xanım mətbəxdən otağa gəldi:
—Ay Zaur, — dedi, — qonaqlarımız darıxmır