edilməsi fikridir. Bu filosof belə hesab edir ki, həqiqi
kerçəklik ayrı-ayrı parçalara bölünmür və odur ki, tədricən
dərk oluna bilməz; həqiqi kerçəklik insanı bir an içində tam
dolğunluğuyla işıqlandırır. Zen fəlsəfəsinə görə insan özünü va
dünyanı anlamağa çalışır və deməli müəyyən fəaliyyət göstərir,
yəni öz-özünü və dunyanı dəyişdirir... İşlənmiş günahları
sonrakı yaxşı işlərlə yumaq fikri, gələcək bəxtiyarlıq naminə
hazırkı yamanlıqlara bəraət qazandırmaq ideyası, Zen
əxlaqına kökündən ziddir… Zen əxlaq prnsiplərinin pafosu
insanların əzəli saf varlıqlarının bərabərliyini təsdiq etməkdir.
İnsanların bu təbii bərabərliyi etikanın başqa cəhətlərini də
müəyyənləşdirmişdir. Xeyirxah, yaxşı fikir xeyirxah, yaxşı
əmələ tən tutulur, hər hansı bir işi dəyər ölçüləriylə
383
qiymətləndirmək səhv sayılır və s.
...Mənəvi yetkinliyin əsas əlaməti şöhrət və mənsəb
hərisliyinin puçluğunu anlamaqdır. Yalnız bu zaman insan
üçün adi həyatın — zahiri əlamətləri gözə çarpmayan adi
həyatın — əsil mənası açılır.
Y. Zavadskaya. "Vostok na Zapade" kitabından,
Moskva, "Nauka", 1970.
"Ay Səfdər... bir başım açılmır, bir macal eləyə bilmirəm ki,
gedib özümü öldürəm".
"Ağ liman". Məmməd Nəsirin "kəlamlarından".
Birinci fəsil
Gecdi. Gecə biri keçmişdi, ikiyə işləyirdi. Sabah da hər ikisi
tezdən durmalıydı. O qədər iş vardı, gəl görəsən. Başlarını
qaşımağa macalları olmayacaqdı. Xırda-xuruş yüz çür məsələ
çıxacaqdı ortalığa. Axşam da toy. Toydan sonra da yol — gecə
təyyarəsi — Bakı vaxtıyla saat üçün yarısında qalxır.
Moskvada səhər saat altıda olacaqdılar — Moskva vaxtıyla.
Demək, sabahkı gecəni yatmayacaqdılar — ilk toy gecələrini.
İndiki gecəni, sabaha açılacaq bu gecəni — bir-birindən ayrı
keçirəcəkləri son subaylıq gecəsini — doyunca yatmalıydılar.
Heç olmasa səhər saat yeddiyə-səkkizə kimi...
Fuad yeddidə durmalıydı, Rumiyyə səkkizə, doqquzun
yarısına qədər yatıb yuxusunu ala bilərdi. Demək, indi
ayrılsalar — Fuad gedib evlərinə çatana,