l etməli, onu
qəbul etməliydi. Bütün bu illər ərzində Oqtay bir dəfə də olsun
onun yanına düşmək tamarzısı olmamışdı. Bir məktəbdə
oxumuşdular. Orta məktəbdə. Oqtay Fuaddan iki sinif aşağı idi.
Oqtayla həm də bir institutda oxuyublar. Burada artıq bir
kursda idilər — axı Fuad iki il hərbi xidmət çəkib qayıtmışdı.
427
Dostluq edirdilər o vaxt. Əsmər Camala ərə getmişdi, keçmişin
qısqanclıq əzabları, rəqabət ehtirası indi sönüb getmişdi,
əksinə, ümumi xatirələr — orta məktəb xatirələri onları
yaxınlaşdırmışdı. Ta o hadisələrə qədər. Fuad Salahlı... Yazıq
Fuad müəllim...
O vaxt Oqtay birinci dəfə Fuadın qəbuluna gələndə, Fuad
nədənsə elə zənn edirdi ki, Oqtay bu kabineti, telefonları,
katibənn görəndə bir az karıxacaq, Fuadın özüylə də nəsə başqa
bir tonla, müəyyən naqolaylıq duya-duya danışacaq. Amma,
əksinə, Oqtay özünü elə apardı ki, elə bil bu kabinetə ilk dəfə
deyil gəldiyi, guya elə butün ömrü belə-belə yerlərdə keçib. Ya
bəlkə özünü sındırmamaq, tox tutmaq istəyirdi...
O səfər də söhbətləri vaxt qıtlığından düşdü. Fuad haradasa
oxumuşdu ki, hər dövrün öz defisitləri, qıtlıqları var. Bir
dövrdə ən qıt və deməli, ən qiymətli şey qızıldır, başqa bir
dövrdə neft, ya məsələn, çörək, ya ərazi, torpaq, su... Bizim
dövrdə isə ən defisit olan, ən çox qıtlığını duydurumuz şey —
vaxtdır. "İnanırsankı, kitab-jurnal oxumağa da macalım qalmır.
Oğlanlarımın üzünü bəzən heç bazardan bazara da görə
bilmirəm, görürsən, bazar günü də bir iş çıxır, elə-belə günləri
day demirəm; axşam mən gələndə onlar yatırlar, səhər tezdən
hərəmizin ağzı bir tərəfə düşür". Söz də elə bu kitab oxumaq
söhbətindən çözələndi. Oqtay dedi ki, bu yaxınlarda zenbuddizmə
aid çox maraqlı bir kitab oxuyub və bu fəlsəfənin bir
çox müddəaları sanki, ona onun özünü izah edib. Fuada da
məsləhət bildi ki, oxusun, hətta söz verdi ki, Fuad tapmasa, öz
kitabını ona göndərər. Doğrudan da bir həftədən sonra
göndərdi. Bir gecə, Fuad yatağına nisbətən tez girmişdi, açdı
Oqtayın