içirəm, bir sənə deyirəm bunu: tikdiyim binaların doxsan
faiziyçün utanıb xəcalət çəkirəm...
Fuad:
—Yox, elə niyə deyirsiz, Ermənikənddəki fabrika... — deyə
sözə başladı, Şövqü onun sözünü ağzında qoydu:
—Bilirəm, — dedi. — O işdən imtina etmirəm, otuzuncu
illərdə tikmişəm onu. Konstruktivizm dövrüydü onda. Bir də
Bayılda məktəb, yadındadır? Vəssalam. Amma qalanlar... bax
indi bu oturduğumuz ev var ha, imkanım olsa, dinamit qoyub
partladardım vallahi!.. Neyləyəsən, tələbat elə idi, zövq elə
idi... Deyirdilər gərək vağzal keçmiş padşah saraylarını kölgədə
buraxsın cah-cəlalıyla. Elə bilirsən başa düşmürdük? Bilmirdik
ki, camaata bərbəzəkli fasadlar, dekorativ sütunlar, dəbdəbəli
tağlar, meydan boyda dəhlizlər yox, sadə, yığcam, əlverişli
mənzillər lazımdır, mümkün qədər çox mənzil, mümkün qədər
çox və sadə, münasib yaşayış sahəsi... Dahi Korbüze demişkən:
"Ev — yaşayış maşınıdır" və buna da can atmaq lazımdır. Can
atmaq lazımdır ki, bu maşın saz olsun, hər detalı düzgün
ölçülüb-biçilsin, artıq heç nə olmasın bu maşında — nə zahiri
bərbəzək, nə göz qamaşdıran estetik forma. Yoxsa bəs biz
haçan həll edəcəyik mənzil problemini. Eybi yoxdur, çox şey
dəyişəcək... Moskvadan təzəcə gəlmişəm — çox dəyişikliklər
olacaq, böyük tədbirlər hazırlanır. İndi sən də görəcəksən,
oğlum, bu qoca Şövqü kişinin qabında hələ çox şey qalıb... Sən
də, yəqin sənin kimi düşünən başqa cavan yoldaşların da —
456
xahiş edirəm onlara da de, — mənə keçmiş işlərimə görə yox,
gələcək işlərimə görə qiymət verin. Keçmiş işlərim elə bil
olmayıb.
Fuad Şövqüdən çox şey əxz etmişdi ömrü boyu, ancaq əxz
etdiyi ən vacib şey-dünənsiz yaşamağa öyrənməsi idi. Elə
yaşamağa ki, guya heç dünənki gün yerindən-dibindən olmayıb
hər şey bax, bu gün səhər başlanıb...
Sonra o biri otağa, Şövqünün kabinetinə keçdilər. Xalçalarla
döşənmiş geniş işıqlı otaq döşəmədən tavana qədər kitab
rəfləriylə əhatə olunmuşdu. Fuad Salahlının onlara göstərdiyi
müasir dünya memarlığının tək-tük