yamanlayır, Fuad isə müdafiə edirdi. Oqtay
deyirdi ki, Şövqünün heç bir memarlıq prinsipi yoxdur, həmişə
üzdədir, çünki burnu havadan iy çəkir, hansı dövr nə üslub, nə
forma tələb edirsə ona da uyğunlaşır. Fuad da etiraz edib
deyirdi ki, bu məgər pisdir? Dövrün tələbinə cavab vermək —
özü məgər bir prinsip, bir əqidə deyil? Oqtay da onda dedi ki,
— nədənsə bu sözlər Fuadın yadında qalıb — əqidələr
cürbəcür olur-doğrusu da ola bilər, yanlışı da... Amma əgər bir
adam öz əqidəsinə görə əzab-əziyyətə, zillətə dözürsə bu bir
şeydir, başqa bir adam öz əqidəsinə görə hər cür imtiyazlara
nail olursa, naz-nemət içində dolanırsa — bu başqa şey...
Deməli, Oqtayın sözündən belə çıxırdı ki, imtiyazlar verən
əqidə yanlış əqidədir — absurd fikirdir, bu fikrin məntiqi
ardıcıllığını davam etdirsən nələrə gəlib çıxmaq olar. İlk
xristianlar öz əqidələri yolunda min işgəncəyə dözürdülər, ya
islam şəhidləri öz əqidələri yolunda ölümə gedirdilər, bu məgər
onların əqidələrinin düzgün olması deməkdir? Bu mübahisəni
Oqtay: "Hər halda Şövqü çığaldır!" — sözləriylə bitirdi. —
Görünur Fuadın dəlillərinə tutarlı bir cavab tapa bilmədi. —
Cığaldır, vəssalam, oyununu düz, qayda-qanunla oynamır...
Qəribədir ki, Fuad sonralar dəfələrlə bu sözləri yadına salır
və tam başqa bir çəhətdən bu ifadəyə haqq qazandırırdı: Şövqü,
475
doğrudan da cığal idi, amma bu sözün Oqtaygil nəzərdə
tutduğu mənasında yox, hərfi, müstəqim, birbaşa anlamında...
Şövqü şahmat oyununda yaman cığal idi. Bu oyunu yaman
sevirdi, özü də babat oynayırdı, yaxşı yox, məhz babat,
ortabab... Fuadla yaxınlıqlarının ilk çağlarında şahmat onların
arasında bir növ ünsiyyət körpüsüydü.
O ilk vizitdən sonra Fuad tez-tez gəlməyə başladı.
Şövqügilə. İlk vaxtlar Şövqü özü onu axtarıb tapar, evinə dəvət
edər, oxumağa kitablar, baxmağa albomlar verərdi. Arabir
xırda-para memarlıq tapşırıqları da verər, kurs işlərinə nəzər
salar, sırf professional qeydlər və məsləhətlər edərdi.
Bu kitabları, albomları