durğu işareleri yoxdur — ne nöqte,
na vergül, ne nida — ele-bele, ardı-arası kesilmeyen, fasilesiz,
uzun, yekneseq bir monoloq... Ne sesini qaldırırdı, ne
heyecanlanırdı, ne de nefesini dermek üçün dayanırdı —
nöqtesiz, vergülsüz, axırsız bir cümle — lal axan çayın ağır
lengeri: "Eger o qadın bele düşünürse ki, bizim çoxlu vardövletimiz,
pulumuz var ve bütün bunlara da o sahib duracaq,
çox yanılır".
Atasının dediklerinin sade ve aydın meğzi bu idi ki, Zaur
özü özlüyünde heç nedir, heç kesi celb etmeye qadir deyil ve
269
eger kimse onu çengine keçiribse, burda mütleq başqa bir
metleb var, daha doğrusu, yalnız birce metleb-maddi temenna
var, vessalam. Bu fikri döne-döne müxtelif şekillerde tekrar
edenden sonra atası başqa bir metlebe keçdi:
—Sen yeke kişisen, özün bilersen heyatını neçe qurmağı,
istesen, hetta, ala bilersen o qadını, çünki men eşitdim ki, o,
erinden de ayrılıb, amma bu halda sen bizim oğlumuz deyilsen
artıq, yegane balamız olsan da, anan da, men de bele hesab
ederik ki, heç yerli-dibli övladımız olmayıb, yaxud da olub ve
ölüb. Ne qeder çetin olsa da bu cür düşünmek, her halda bu
namussuzluqdan, biqeyretlikden min pay yaxşıdır. Amma bir
mesele de var axı... Tutalım ele sen de vaz keçdin bizden, yeni
biz seni oğulluqdan çıxartdığımız kimi, sen de bizi ataanalıqdan
çıxartdın, saymadın bizi, ele hesab eledin ki, atananan
yoxdur, ölüb. Çox eceb. Tutalım ki, aldın o qadını —
yaxşı bes nece dolanacaqsınız, harda, ne pulla?.. Hem de axı
anan mene danışıb, o qadın geyinib-kecinmeyi de sevir, o
şeheri — bu şeheri gezib-dolanmağı da sevir, verdiş edib bu
sayaq heyata, sen hansı qazancınla bu ehtiyaclarını
ödeyeceksen onun? Ödeye bilmeyeceksen, elemi, o da verdiş
etdiyi heyat terzinden el çekmek istemeyecek ve onda demeli,
atası üz-gözünü turşutdu, — bu barede danışanda bele üreyim
qalxır. Demeli, bele olan suretde senin arvadın onun-bunun
hesabına geyinib-kecinecek, dolanacaq, özge kişilerin — başa
düşursen? Senin qeyretin

<< 1 ... 221 222 [223] 224 225 ... 460 >>