keçirilirdi. İlin başqa fəsillərində də onlara rast gəlmək elə də çətin deyildi. Bir dəfə Zaur adlı yerlimi əlindəki beş qəpik, kassa önündə kassir ilə deyişən gördüm.

Lap gəmidə oturub gəmiçi ilə dava eləməyə oxşadı.

Yaxınlaşıb salam verdim. Sonra isə “gedək səni keçirdim” dedim. Zaur “bu nə işdir, axı mən niyə bir şirvan verməliyəm” deyə şikayətlənirdi. Məni görən kimi sevindi. Amma qəfildən ciddiləşib dedi ki, “qızlayam”.

Qızı da onunla bir yerdə avtomatdan keçirtdim. Amma əyalət cavanları əsasən metro kassalarında seçilirdilər.

Başqa yerdə isə onlar yerli əhali ilə qaynayıb, qarışmışdılar. Çünki son illərdə Bakı öz paytaxt görkəmini sürətlə itirirdi.

Sovetin qurduğu mədəniyyət dağılır, onun simaları ciddi şəkildə yaltaqlıqla məşğul olurdu.

Artıq universitet gəncləri ən ucqar rayonlardakı yaşıdlarıyla eyni paltarları geyir, eynu musiqilərə qulaq asırdılar, eyni telekanalların eyni proqramlarını izləyir, ATV maqazinin “Az sonra” anonslarını eyni intizarla gözləyirdilər. İnsanlarda identiklik, eynilik hissi getdikcə güclənirdi, hamı hamıya oxşayırdı.

Tomas Hobbsun “hamının hamıya qarşı mübarizəsi” frazası metamarfoza uğrayaraq “hamı təklərə qarşı” frazasına çevrilirdi. Azərbaycanın cinayət məcəlləsində sürgün cəzası nəzərdə tutulmasa da azlar və təklər burda sürgündə yaşayırdı.

Kitab oxumuş adam üçün bu ölkə Bastiliya kimi bir şey idi. Ölkənin psixoloji xəstəliklər bürümüşdü. Xəstəliklərin yayılma arealı o qədər böyük, xəstəliklərə yoluxanlar o qədər çox idi ki, yaşamaq üçün onların xəstəliklərinə yoluxmaqdan başqa əlac qalmırdı.

Fizioloji epidemiyalardan xilas olmaq üçün onlardan qaçmaq lazım gəlirsə psixoloji epidemiyalardan qorunmaq üçün əsas şərt mümkün qədər bu xəstəliyə yoluxmuş insanların içində olmaqdır.

Gərək sən də ucu şiş ayaqqabı geyəsən, saçlarını kəsdirəndə ayrıc saxlayasan, telefonunda aşağı yeri iki meyxana olsun, özü də bu meyxanalara qulaq asanda xəsis olmayasan, başqalarını da meyxanaya qonaq edəsən,