d taleyə də təsir göstərir.

Ola bilər. Adı Balakişi olan şəxsin inqilabi təfəkkürə malik olmasına inanmıram. Tamamilə mümkündür ki, ağzıma gələni danışıram. Amma istəyirəm ağzıma gələn şeyi malalayım.

Övladına Balakişi adı qoyan atanın evində Marksın “Kapital”ı ancaq balkonda, köhnə ayaqqabıların arasında mövcud ola bilər. Atası belə olan adamın övladı nə olacaq?

Turgenov XIX əsrdə Rusiyada “Atalar və oğullar” romanını yazdı. Romanda ilk dəfə “nihilizm” termini işlədilib. Romanın qəhrəmanı doktor Bazarov özünü nihilist adlandırır. O, axırda məhv olur. Adicə bir şeydən.

Yatalağa tutulmuş ölünü yaranda barmağını kəsir və mikrob bədəninə işləyir.

Hər nəsə. Kefi istəyən kitabı tapıb oxusun. Amma Azərbaycanda belə roman yazılsa gərək adı “Atalar, oğullar” olsun. Çünki burda ataları və oğulları vergül ayırır, “və” bağlayıcısı yox. Haqverdiyevin “Ata və oğul” əsəri var. Burda söhbətlər məişət səviyyəsində qoyulub.

Ata şagirdlikdən başlayır, varlanır, oğlu da pullarını kefə xərc edir, kasıblayır. Qəhbəsini də saxlaya bilmir, sonra qəhbəsini dostu ilə görüb ikisini də öldürür. Birbaş Sibirə.. Ata ilə oğul arasındakı ziddiyyətə bax.

İndi də hazırlaşıram öz qəhbəmin yanıma getməyə. Hüseynlə görüşüb bara gedirik. Səs-küy aləmi bürüyüb.

Keçib bir qıraqda otururuq. Qarsondan iki kofe istəyirəm. Kofeləri tez gətirir. İçəri qaranlıqdır. Qaranlıqda fincanın qulpunu axtarıram. Tapa bilmirəm. Qarsonu çağırdım:

-Bu fincanın qulpu hanı?

-Yoxdur... Yəqin sınıb.

-Onda bu fincanı götür, apar MTN-ə. Tanıyırsan MTN-i?

-Yox.

-Fəxri xiyabanı tanıyırsan? Onunla üzbəüz. Apar ora, orda bu fincana bir qulp qoyarlar. Başa düşdün?

-Hə, başa düşdüm. Başqa bir qulluq?

-Kofeləri götür, viski gətir.

-Oldu.

Viskilər gəldi. Viski görən kimi sərxoş olmağa başlayıram. Filosofluğum tutur:

-Uşaq vaxtı bir roman oxumuşdum. Adı “Tom dayının daxması” idi. Kitaba ön sözü indi Dini Qurumlarla iş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri olan Hidayət Orucov