kəndinə getməyimə razı olmasa da, onu birtəhər yola gətirdim. Naharı bizdə edib, saat ikidə qonaqlarımızla bərabər mən də evdən çıxdım. Hava çox gözəl idi. Qonşumuz Səbuhidən, bizi maşınla T. kəndinə aparmasını xahiş edən kimi, razılaşdı. Səbuhi həm mənim yaxın dostum idi, həm də biz, altı il bir sinifdə oxumuşduq. Onun rəhmətlik atasından qalma köhnə bir ağ “Jiquli”si vardı və bu maşın, onun kiçik ailəsinin “çörək ağacı” sayılırdı. Odur ki, mən haqlı olaraq qərar vermişdim ki, xeyiri yoldaşıma versəm, daha yaxşı olar…

T. kəndi bizim kəndin bir neçə kilometrlik məsafəsində yerləşirdi. Yolumuzun bir hissəsi, sıx ağaclıqlar içərisindən salınmış kələ-kötür avtomobil yolundan keçdikdə, sanki mənə elə gəldi ki, daha öncə buralara heç gəlməmişəm. Səbuhi sükanı döndərib, maşını bir qədər hamar yolla təpəaşağı sürdükdə isə, mənzil başına çatdığımızı yəqin etdim, çünki uzaqdan gözümə, bir-birindən aralı yerləşən evlər göründü. Yolun sağında isə, kiçik kəndin böyük qəbiristanlığı nəzərimdən yayınmadı.

- Çatdıq, eləmi? – deyə dostumdan soruşdum.

- Hə, bura T. kəndidir, – Səbuhi mənə baxmadan cavab verdi – amma sizə məhz hansı mənzil lazımdırsa, onu deyərsiniz…

- Minarə xanım, düz gedirik? – güzgüdən qadına baxdım.

- Hə, amma əgər mümkündürsə, qardaş burada, qəbiristanlığın qarşısında saxlayıb, gözləsin. – o, çantasını əlinə götürdü – Nicat bəy, mənimlə gedə bilərsiniz?

- Təbii ki… – deyib, razılaşdım və elə o andaca Səbuhi “Jiquli”ni yolun kənarına çıxarıb, saxladı.

- Lalə, sən maşında qal… – qadın nə demək istədiyini həm də əl işarəsi ilə qıza izah edib, avtomobilin qapısını bağladı – Gəlin, Nicat bəy… – deyə məni arxasınca çağırdı – Qızımla, həyat yoldaşımın ölümü arasındakı əsas bənzərliyi sizə göstərmək istəyirəm.

Mən, Minarə xanımla birlikdə, qəbiristanlığın kiçik girəcəyindən içəri daxil oldum. Bütün əhvalım korlanmışdı. Az öncəki meşənin insanda yaşam həvəsi oyadan yaşıllığından, quşların qulaqbatırıcı cəh-cəhindən sonra, cansıxıcı və rəngsiz