z qəbirlərə baxmaq, buranın sanki anlaşılmaz bir dərin ölüm sükutunda karlaşaraq, kiçicik bir sədaya belə həsrət qalmaq çox çətin idi…

Qadın məndən təxminən on addım qabaqda yeriyərək, qəbirlərin arası ilə sürətlə addımlayırdı. Biz, əlli metrə yaxın yol getdik. Nəhayət, Minarə xanım yanaşı yerləşən dörd məzarın qarşısında dayanıb, mənə tərəf baxdı. Bunlar, Nərimanın atasının, anasının, qızı Nigarın və özünün məzarları idi.

- Bu qəbirlər sizə nə isə deyir?

Mən bu sualı cavabsız qoymalı oldum. Gözüm Nigarın qəbrinin başdaşına həkk olunmuş fotoşəkildə idi. Etiraf edim, mən hələ ömrüm boyu bir yaşlı belə bir gözəl körpə görməmişdim. Doğrudanmı insan bu qədər qəddar ola bilər ki, belə bir uşağa əl qaldırsın?! Artıq nifrət hissinin məni necə boğduğunu hiss etməyə başlamışdım.

Nigarın iri gözləri, hələ tam nəzərə çarpmayan qaşları, yumru yanaqları və uzun kirpikləri var idi. Dodaqları körpə çiyələk təki idi. Alt dodağının bir qədər sallaq olması isə, xüsusi ilə diqqətimi çəkmiş oldu.

- Qızınız eyni ilə sizə bənzəyirmiş… – Minarə xanıma baxaraq dedim. Qadın ağlayırdı…

- Yəni, mən belə gözələm? – o, güclə də olsa cavab verə bildi. Mən isə bu yerdə bir söz deməyə çəkindim. Hər halda qəbiristanlıq, kompliment söyləmək üçün elə də uğurla seçilmiş bir məkan deyildi.

Bu dəfə isə, nəzərlərim Nərimanın şəklinə dikilmişdi. Nəriman, Minarə xanım dediyi tək, kobud insana oxşayırdı. Burnunun kənarlarından uzanan xətlər və bığ saxlaması onu daha da zəhmli göstərirdi. Xırda gözləri isə bir qədər çökəkdə idi…

- Mənim məhz nəyə görə, sizi buraya gətirdiyimi anladınız?

- Təbii ki, anladım… – deyə Minarə xanıma baxdım.

- Mən ölüm tarixlərini nəzərdə tutmuşam. – o, bir daha dəqiqləşdirdi – İndi nə deyirsiniz?

- Mən yenə də fikrimi dəyişməmişəm.

- Yəni deyirsiniz ki, bu təsadüfdür, eləmi?

- Yox, əsla… Söhbət təsadüfdən getmir. Əksinə, mən artıq daha da əmin oldum ki, burada insan əli var.

- Mən sizin ananıza müraciət etmişdim ki, o, məni bu stressdən