faktoru da əsas götürülür.

Azərbaycanda aparılan araşdırmalara nəzər salsaq görərik ki, irsi xəstəliklər üzrə təsnifatlaşdırmaya görə Qobu qəsəbəsinin əhalisində birləşdirici toxumanın xəstəliyi olan ElersDanlos sindromuna, Buzovna əhalisində hemofiliya qan xəstəliyinə, Şəki, Qəbələ Ağdaş və bu rayonlara yaxın ərazilərin əhalisində anormal hemoqlobinlərə daha çox təsadüf edilir. Cənub bölgəsində ferment çatışmazlığına çox yüksək tezliklə rast gəlinir.

Ekspertlər bildirir ki, hər bir xalqın spesifik irsi xəstəlikləri var ki, bununla da bir toplumun haploqrupunu müəyyənlişdirmək mükündür. Məsələn, son illər Azərbaycanda yeni doğulan uşaqlar arasında onurğa sütununun yırtıqlarına daha çox rast gəlinir. Bəzi rayonlarda sümük-əzələ sisteminin patologiyaları geniş yayılıb. Lənkəran, Astara və Zaqatalada çanaq oynaqlarının çıxıqları, sümük sisteminin patologiyalarına tez-tez təsadüf olunur.

Şəki, Qəbələ, Saatlı, Sabirabad rayonlarında isə rast gəlinən patologiyalar əsasən ferment çatışmazlıqları, talassemiya, anemiyalardır.

Heç kəs haploqrupunu öyrənmək istəməyib

Genetik testlər öncəki nəsillərdə hər hansı xəstəliyin yaşanıb-yaşanmadığını öyrənmək, hansısa xəstəliyə gətirə bilən riskli genin mövcudluğunu təyin etmək və digər məqsədlər üçün həyata keçirilir. Hər bir halda genetik testlər informativ funksiya yerinə yetirir və bu müayinələrin peşəkar səviyyədə aparılması da vacib şərtdir. Ona görə də laboratoriyalarda götürülən analizlərin standartları təəssüf ki, yetərincə deyil. Bunu hətta həmin mərkəzlərdə çalışanların özləri də etiraf edir.

Paytaxtda SH Medical Group adlı tibb mərkəzində haploqrup və DNT analizləri aparıldığını öyrənib klinikaya müraciət etdik. Klinikadan bildirdilər ki, onlarda istənilən formada analizlər aparılır, amma nümunələr burada yox, xaricdə yoxlanılır. Nümunələr Almaniya, İsrail və digər müvafiq ölkələr göndərilir. Mərkəzdən indiyədək onlara haploqrupunu öyrənmək üçün müraciət edənlərin olmadığını dedilər.

DNT