T təkcə atalığın müəyyən olunması üçün deyil

Haploqrupunu öyrənmək istəyənlər reallaşdırılmasına 5 ildir başlanılan “Azərbaycan DNT layihəsi” çərçivəsində də bunu edə bilərlər. Layihənin adminstratoru Əkbər Əliyev deyir ki, dünyada DNT analizləri aparan xeyli şirkət var: “Beş il bundan əvvəl Azərbaycanda ilk dəfə olaraq bu layihəni reallaşdırmaq qərarına gəldik. Analoji layihə ermənilərdə çoxdur”.

Layihəyə qoşulmaqla hər kəs haploqrupunu öyrənə bilər. Bunun üçün sayta daxil olmaq lazımdır. Sonra test sifariş edilir, orada qiymətlərlə birgə cədvəl təqdim olunur. Bu prosesdən sonra poçt vasitəsilə müraciətçiyə qab göndərilir, həmin qaba ağız suyundan nümunə qoyub mərkəzə vermək lazımdır. Nümunələr Amerikaya göndərilir və bir müddət sonra nəticələr müraciətçiyə çatdırılır.

Əkbər Əliyev deyir ki, bu analizi Azərbaycandakı laboratoriyalarda aparmaq mümkün deyil, yaxın ölkələrdən isə ancaq Türkiyədə reallaşdırmaq olar: “DNT analizi ilə bağlı müraciətlər Amerikadakı kimi çox deyil. Onlarda bu məsələ seriallardan bizə tanış olan atalığın müəyyən olunması üçün deyil”.

Azərbaycanda yalnız Xınalıqda...

Ekspert deyir ki, DNT yolu ilə müəyyənləşdirilib ki, dünyada təmiz etnos məfhumu çox azdır: “Olanlar da uzaq adalarda olan, neçə minilliklərdir eyni populyasiya üzrə inkişaf edən nəsillərdir. O ərazilərdə yaşayanlar digər millətlərlə qaynayıb-qarışmayıblar. Yəni genə nə əlavə olunub, nə də genin çıxışı olub, digər genlərlə qarışmayıb. Məsələn, Azərbaycan millətinin 50 faizi yerli Qafqaz Albaniyası kökənlidir. 20 faizi ərəb, 20 faizi türk-monqol, Orta Asiya kökənlidir. Çox az faiz hesabı ilə vikinqlərdən də var”.

Azərbaycanda eyni genom üzrə inkişaf edən məkanın Qubanın Xınalıq kəndi olduğunu deyən Əkbər Əliyevə görə, burada əhalinin 2-3 min ildir kənardan sanki təcrid olunmuş formada yaşaması genin qarışmaması ilə nəticələnib: “Azərbaycanda ancaq Xınalıq kəndində təmiz haploqrupa malik insanlar tapmaq mümkündür. Bunun mənfi tərəfi odur ki, orada yaxın