oxşarını yaratmaq potensialına malikdir. DNT bir qəlibdir. Eyni hüceyrəni və funksiyasını təkrar yaratmaq üçün istifadə olunan qəlibdir.

İki qəlib bir-birinə nə qədər yaxındırsa deməli onların ortaq əcdadları da bir o qədər yaxın tarixdə olub. Fərqli irqdən, əlüstü qeyd edək, irq çağdaş biologiyada artıq əsası olmayan, köhnəlmiş bir fenomendir, insanların DNT-lərinə baxılaraq o insanların ən sonuncu əcdadlarının nə vaxt yaşadığını təxmin etmək mümkündür.

- Maraqlıdır, Araz bəy, genetikalar bir-birindən fərqlənirmi? Məsələn, azərbaycanlı geni deyilən bir şey varmı? Yaxud da müsəlman geni...

- Qısaca və açıqca: yoxdur! Birincisi ona görə ki, bunlar irsi deyil, mühit xassələridir. Yəni sosial elmlərin dili ilə desək kültür məhsuludur. Doğuşdan sonra öyrənilən xassələrdir.

Bir balaca genetika ilə xassələr arasındaki əlaqədən bəhs edim.

Biz fiziki xüsusiyyətlərimizi irsi olaraq anadan və atadan alırıq. Qan qrupu, dəri rəngi nisbi olaraq bəsit xassələrdir. Ağıl, xarakter, psixoloji xüsusiyyətlər isə çox mürəkkəbdirlər. Niyə? Qan qrupunun əsas 4 ayrı halı var. 4 ayrı qan qrupu. Sovet sistemində bu 1-dən 4-ə rəqəmlə ifadə olunur, dünya ABO sistemindən (O, A, B, AB) istifadə edir. Niyə belə bəsitdir, yəni niyə sadəcə 4 fərqli növ var (onlarca fərqli dəri rəngi ilə müqayisə edin), çünki genetika elmi müəyyən edib ki, bu xassə tək bir genə bağlıdır və üstəgəl ətraf mühitdən (xaricdən) təsirlənmir. Dəri rənginə gəldikdə isə - onlarca fərqli gen işin başındadır burada və xarici faktorların təsiri çoxdur. Ağappaq dərili norveçli bütün həyatını Efiopiyada yaşasa, dərisi kifayət qədər tünd rəngli olacaq. Bəlkə bizim qədər, bəlkə daha tünd, ancaq hər halda efiopiyalı kimi ola bilməz. Yəni genetika bir baza təyin edir və ətraf mühit heykəltəraş kimi bu limitlər içərisində onun nəticəsini yapır. Deməli xassə var ətraf mühitin təsiri çoxdur, xassə var yoxdur, məsəl üçün qan qrubu kimi. Harada, hansı şərtlərdə yaşamağınızdan asılı olmayaraq qan qrupu dəyişməzdir.