Yalan ayaq tutar, lakin yeriməz" deyimi artıq bu gün əksinə, həyatımızı büsbütün bürüyərək sosial, siyasi, iqtisadi sahələrdən tutmuş şəxsi həyatımıza qədər yol alıb. Məşhur yazıçı Mark Tven yalanı bir cümlə ilə çox gözəl təsvir etmişdir: "Həqiqət ayaqqabılarını geyinməmiş yalan dünyanı artıq üç dəfə gəzir..."

Bəs nə üçün biz yalan danışırıq, bunu etməyə bizi nə vadar edir? Bu gün yalan danışmağın adi bir hal almasına səbəb nədir? Maraqlıdır, görəsən, gün ərzində orta hesabla nə qədər yalan danışırıq? Bir dəfəmi, yaxud beş dəfəmi..? Cavab, əlbəttə ki, "xeyr" olacaq. Statistik hesablamalara görə, bu, gün ərzində 50 dəfə baş verir. Təbii ki, biz bu yalanların bəzilərini fərqinə varmadan belə söyləyirik. Buna sadə bir misal gətirək. Səhər evdən çıxıb işə gedirik. Və bir tanışımız, yaxud həmkarımız bizdən soruşur: "Necəsən, hər şey yaxşıdırmı?" Biz də düşünmədən, qeyri-iradi olaraq " Çox sağ ol, hər şey yaxşıdır", - deyə cavab veririk. Hətta həmin an kefimiz yaxşı olmasa da... Bəs bizim səmimi, dürüst olmağımıza nə mane olur? Gəlin problemə müxtəlif prizmalardan (elmi və praktik) yanaşaq.

Əvvəla, hər şey uşaq yaşlarımızda söylədiyimiz yalanlardan başlayır. Hardasa 3-4 yaşında olan uşaqların öz daxili dünyaları olur və onlara elə gəlir ki, heç kim onların fikirlərini oxuya bilməz. Və həmin dövrlərdə o, ilk yalanı danışmağa cəhd edir. Adətən, bu yalanlar çox qəribə və gülməli səslənirlər. Lakin sonra - 5-6 yaşlarında söylənilən yalanlar artıq dərk olunmuş və ən əsası mühakimə olunmaq, cəzalandırılmaq qorxusundan doğan yalanlardır. Buradan uşaq belə nəticəyə gəlir ki, o, yaxşı uşaq deyil. Ona görə yox ki, yalan danışdığı üçün özünü təqsirkar hesab edir, əksinə, yalanının üstü açıldığına, onu gizlədə bilmədiyinə görə. Və ən vacibi də odur ki, uşaqlar hər zaman böyüklərin etdiklərini təkrarlamağa çalışırlar. Əgər uşaq hər gün evdə ata-anasının daim bir-birinə, yaxud ətrafdakılara yalan danışdığını görürsə, o, bu hərəkətin normal bir hal olduğunu düşünəcək və özü də