mən
yəhudiyəm — jasne, nerarletne113? Yəhudilik qorxulu məsələdir, hətta sənin
ayaqlarının altında olsa belə.
Çərşənbə
Gəlişim barədə sənin yazdıqlarını (cekas, az to Tobe bude nutne114), yaxşısı budur
ki, boş buraxım, əvvəla, bunun vaxtı keçib, ikincisi, ağrı yaradır, çünki burada bir
haqq qazandırmaq vardır ki, niyə şənbə axşamı və bazar gününün səhəri yazdığın
məktublar bu cür kədərlə doludurlar. Və üçüncüsü, ola bilsin ki, biz artıq şənbə
günü görüşdük (Bazar ertəsi gününün səhəri vurduğum üç teleqramın əvvəlkilərini,
yəqin ki, hələ almamısan, ümid edirəm ki, üçüncüsü vaxtında gələcəkdir).
Atanın məktubu ilə əlaqədar olan kədərini başa düşürəm, çünki bur cür uzun,
dəhşətli dərəcədə əzablı münasibətlərin hər cür yeni ifadəsi səndə yenidən
üzgünlük yaradır. Bu məktubdan yeni heç bir şey gözləmirəm. Atanın məktubunu
oxumadan belə, yeni heç bir şey olmayacağını duyuram. O, səmimi və tirandır,
əmindir ki, ürəyini təmin etmək üçün tiran olmalıdır. Əslində imzanın əhəmiyyəti
çox azdır, o yalnız tiranı təmsil edir, axı yuxarıda “lito” və “strasue
smutne”115 yazılmışdır, bununla da hər şey qüvvəsini itirir.
Təbii ki, onun və sənin məktubların arasındakı uyğunsuzluq səni qorxudur,
sənin məktublarından mənim xəbərim yoxdur, amma hər halda, ağlıma, digər
tərəfdən də, onun qeyri-təbii hazırlığı və sənin “anlaşılmayan” inadkarlığının bir
araya sığmadığı barədə fikir də gəlir.
Sən cavab barədə şübhə edirsən? Daha doğrusu, şübhə edirdin, çünki yazırsan
ki, indi cavabının necə olacağını bilirəm. Bu qəribədir. Əgər sən cavab verərək
məndən soruşsaydın ki, “mən nə cavab verdim?”, onda yubatmadan nə cavab
verdiyini deyərdim.
Əlbəttə, bütün şübhələrdən uzaq duraraq, atan üçün mənimlə ərin arasında
heç bir fərq yoxdur, zəncilər kimi eyni cürük, amma sən bu barədə niyə dəqiq bir
şey deyə bilmirsən və cavab məktubunda niyə bu məsələni qabardırsan? Onu
aldatmaq lazımdırmı?
Fikrimcə, cavabda yalnız ona deyə biləcəklərini yaza bilərsən, onun