, çünki
düşünürdüm ki, mən bəlkə, doğrudan da, ölüyəm.
***
Düzünü desəm, bu məni o qədər də narahat eləmədi, bunu gözləyirdim, necə
bacarırdımsa, buna tab gətirməyə hazırlaşırdım ki, o nə vaxt gələcək; budur, o
gəldi, əlbəttə, buna hələ hazır deyiləm, heç o məni elə də narahat eləmədi. Qaldı
ki, sənin öz vəziyyətin haqqında yazdığına, ümumiyyətlə, bu tamamilə dəhşətdir – mənim gücüm çatmayacaq dərəcədə dəhşət. Nə isə, bu barədə sən sanatoriyadan
qayıdanda ətraflı danışarıq, ola bilsin ki, əslində, möcüzə baş verəcək, ən azından
sənin gözlədiyin fiziki möcüzə; yeri gəlmişkən, sənə inamım o qədər tamdır ki, heç
bir möcüzəni arzu etmirəm – mən səni, ey möcüzəm, qarğanmışım, amma təbiətin
qarğaması üçün əlçatmaz olanım, səni sakitcə meşəyə, gölə və dietaya tapşırıram;
kaş ki, başqa şeylər olmayaydı.
Dönə-dönə sənin məktublarındakı fikirlərə qayıdanda, – hələlik onu yalnız bir
dəfə oxumuşam – sənin indiki və gələcəkdəki həyatını yazdığını düşünəndə, atan
haqqında, mənim haqqımda fikirlərinə qayıdanda, sonda bir vaxt aydın şəkildə
sənə dediyim nəticəyə gəlirəm: sənin əsl bədbəxtliyin mənəm, başqa heç kəs yox
(yeri gəlmişkən, mən daxili bədbəxtliyi nəzərdə tuturam); çünki mən olmasaydım,
ola bilsin ki, hələ üç ay əvvəl sən Vyanadan getmişdin, əgər üç ay əvvəl də
getməsəydin, onda indi mütləq gedəcəkdin. Vyanadan getmək istəmirsən, mənsiz
də bunu istəməzdin, amma məhz buna görə quş uçuşu hündürlüyündən baxanda
belə, sənin hislər dünyanda mənim təsirimi görmək olar, bu təsir sənin Vyanada
qalmaq imkanını yüngülləşdirir.
Amma bu qədər dərinliklərə və mürəkkəb incəliklərə getmək lazım deyildir, bir
aşkar fikirlə kifayətlənmək yetər: bir dəfə ərini tərk etmisən, indi onu tərk etməyin
daha asandır, çünki şərait daha güclü təsir edir, amma sən onu yalnız tərk etmək
naminə tərk etməlisən, başqa bir adama görə yox.
Bütün bu mühakimələr daha artıq səmimi danışmaqdan başqa bir şeyə
yaramır.
***
Bu şeyləri mən fərəhlə alacağam. Amma fikrimcə, toxunma