apararaq o nəticəyə gəlirsən ki,
sən özün ərinə bağlısan (əsəblərim necə də laxlayıb, mənim gəmim, deyəsən, bu
günlərdə idarəni itirib), özü də bu bağ, həqiqətən, pozulmaz sakramental nikahdır,
mən də elə bu cür bağla hansınızlasa bağlanmışam, amma bu dəhşətli cütlüyün
nəzərləri tez-tez mənim üzərimə düşür, bunu hiss edirəm. Ən təəccüblüsü odur ki,
bu cütlüklərin hər birisi pozulmaz olsa da, heç bir şey haqqında danışmaq lazım
deyildir, hər şeyin əksinə olaraq bir nikahın pozulmazlığı digərinin də
pozulmazlığını labüd edir, hər halda, onu möhkəmləndirir və tərsinə. Beləliklə,
sənin tərəfindən oxunmuş hökm qüvvədə qalır; nebude toho nikdu131, və bundan
sonra gələcək haqqında danışmayaq, yalnız indiki zaman haqqında danışaq.
***
Bu həqiqət şərtsizdir, tərəddüdsüzdür, dünya ona əsaslanır, amma etiraf edirəm ki,
hislərimi (yalnız hislərimi – həqiqət isə, şərtsiz olaraq, olduğu kimi qalır. Bilirsənmi,
növbəti lazım olan şeyi yazmağı qərara alanda iti ucları mənə tərəf tuşlanmış
qılınclar yavaş-yavaş mənim bədənimə doğru yaxınlaşır, bu ən təkmilləşmiş
əzabdır; onun məni yalnız cızması kifayət eləyir ki (deşmək haqqında heç
danışmıram, cızması kifayət eləyir), məni bürüyən qorxunun təsirindən hər şeyi –
səni, özümü, hər şeyi, ilk qışqırtı ilə satam, əldən verəm). Bax bu cür deyimlə mən
etiraf edirəm ki, belə şeylər haqqında yazışma hislərimi (bir daha öz həyatım
naminə təkrar edirəm: yalnız hislərimi!) elə vəhşiliklə nümayiş edir ki, guya mən
hardasa Mərkəzi Afrikada yaşayaraq və bütün ömrümü orada keçirərək, Avropada,
Avropanın mərkəzində yaşayan sənə siyasi təhsil barədə dönməz rəylərimi
məktubla məlumat verirəm. Amma bu yalnız metaforadır, axmaq, yöndəmsiz,
yalan, sentimental, yazıq, qərəzli, kor metaforadır, başqa bir şey deyildir – indi isə
deşin, qılınclar!
***
Ərinin məktublarından mənə sitatlar gətirməkdə düz eləmisən, düzdür, hər şeyi
axıradək başa düşmürəm (amma məktubu mənə göndərmək lazım deyildir!), təkcə
bir şeyi aydın görürəm: