n dəqiqədə çox danışqan görünürdü. O,
demək olar ki, fasiləsiz surətdə danışırdı, bu onun mənə yolladığı uzun-uzadı
məktubunu yada saldı. Danışanın kimliyindən asılı olmayaraq uzunçuluqda bir
müstəqillik vardır, bu dəfə isə bu cəhət daha aydın hiss olunurdu, çünki o vaxt
məktubda olduğu kimi müəyyən, konkret şey haqqında söhbət getmirdi. Onun bu
canlanmasını, öz sözlərinə görə, həmin hadisədən fövqəladə dərəcədə
həyəcanlanması ilə izah eləmək olar.134 Verfelə görə, o, Haasa teleqram vurub
(hələlik cavab yoxdur), sənə təcili məktub və teleqram göndərib, həmin məktubu
isə sənin xahişinə əsasən yandırıb, sonra da səni necə sakitləşdirə biləcəyini
düşünərək nahardan sonra yanıma gəlmək və artıq bu haqda məlumatı olan birisi
ilə danışmağı düşünüb. (Görünür, o mənim harada yaşadığımı bildiyini
düşünürmüş. İş isə belədir: bir dəfə payız vaxtı biz Ottla və balaca Rujenka ilə
birlikdə (o vaxt Paledə Şönborn mənim sonumun yaxınlaşdığını bildirmişdi) qayıqla
Rudolfinumda gəzməyə çıxmışdıq və mənim o vaxt qətiyyən əhəmiyyət
vermədiyim qadınla birlikdə olan Haasla qarşılaşmışdıq, bu, Yarmila idi. Haas ona
mənim adımı dedi və Yarmila da bir neçə il əvvəl üzgüçülük məktəbində mənim
bacımla ara-sıra danışdıqlarını bildirdi və həmin vaxt üzgüçülük hovuzunun sırf
xristian məktəbi olduğu üçün Yarmilanı məhz yəhudi görünüşlü bir adam kimi
yadda saxladığını söylədi. Ottla ona bizim mənzili göstəribmiş. Ümumiyyətlə, bu
cür uzun bir əhvalat olub.) Ola bilsin ki, o buna görə mənim gəlişimə çox şad olmuş
və canlanmışdı, yeri gəlmişkən, işlərin bu cür mürəkkəbləşməsinə görə o çox
kədərlənərək bildirdi ki, bu vəziyyət artıq şəksiz-şübhəsiz ötmüşdür və şəksiz- şübhəsiz heç bir təsiri də olmayacaqdır. Mənim izzəti-nəfsim isə qane olmamış
vəziyyətdə qaldı, – etiraf eləyirəm ki, mən bunun əhəmiyyətini tamamilə başa
düşməsəm də, mənə tapşırılan işin havası ilə yaşayırdım – bu məktubları özüm
yandıraraq külünü öz əlimlə Belvederin üstünə səpmək niyyətində idim.
O özü