b göylərə çəkilməsinə işarədir.
84
Vyana vağzalında, aclıq illərində qadın yükdaşıyanlar da var idi.
85
Katib. (çex.)
86
Xəlvəti, gizli. (çex.)
87
Qustav Landauer (1870–1919) – Münhen hökumətinin üzvü, dahi esselər müəllifi,
1919-cu ildə öldürülmüşdür.
88
Nahaq yerə. (çex.)
89
Sən niyə kədərlisən? (çex.)
90
Bəs sən niyə kədərlisən?
91
Dünya tərəzisi. (çex.)
92
Bu ad altında xristian rahiblər Məsihi nəzərdə tutur.
93
Musiqi əsəri mənasını versə də, ümumiyyətlə, “əsər” kimi də işlənilir.
94
Ehtimal ki, burada Maks Brodun “Bütpərəstlik, xristianlıq, yəhudilik” kitabı
haqqında gedir, həmin vaxt Kafka əlyazmanı oxumuşdu, sonra da 1921-ci ildə
Münhenə göndərmişdi. Kafka əvvəlki məktublarının birində bu barədə
xatırlatmışdır.
95
Ədəbiyyatşünas, çexcədən almancaya tərcümələr eləyən yazıçı; Kafka onunla
1910-cu ildə tanış olmuşdu.
96
Qadınlar çox şey tələb etmirlər. (çex.)
97
Vyanaya getməyi əsaslandırmaq üçün Milena və Kafka arasında razılaşdırılmış
şifrə.
98
Hans Kras – bəstəkar, həbs düşərgəsində həlak olub.
99
Praqada çıxan gündəlik qəzetdir, Milena da onunla əməkdaşlıq edirdi.
100
Kafkanın bacısı Ottla onun həyatında mühüm rol oynayıb.
101
Uşaq, körpə. (çex.)
102
Bu cür, özün barədə.
103
Mən ona görə belə çərənçilik edirəm ki, heç bir şeyə baxmadan səninlə olmaq
mənə xoşdur.
104
Sink və ya mis lövhələr üzərində turşular vasitəsi ilə şəkillər yaradan oymaçı (tərc.).
105
Burada Kafka Milena ilə Vyanadakı görüşünü nəzərdə tutur.
106
Öz-özünə aydındır. (çex.)
107
Dul qadınları tovlayan yaşlı adam.
108
Aydındır ki, Milena saxta teleqram göndərməyə hazırlaşırmış.
109
Otto Pik (1887–1938) – Praqalı tənqidçi və yazıçı, “Praqa mətbuatı”nın redaktoru,
Kafkanın çoxdankı dostu.
110
Frans Blyay (1871–1942) – Avstriya yazıçısı, satiriki və memuaristi.
111
Laqun – dənizdən ayrılmış göl.
112
Sol kənarında bu məktubdakı “heç bir şeyə baxmadan” həqiqətən lazım idi; məgər
bu sözlər həqiqətən pisdir? “Baxmayaraq”da sanki